Udostępnij artykuł
Postanowiliśmy porwać się z motyką na słońce i ściągnąć na nasz panel wina z węgierskiego Szekszárdu. Ku naszemu zaskoczeniu i przy wszystkich obawach, udało się zgromadzić aż 24 butelki pochodzące od niemal całej tamtejszej czołówki. Obawy brały się stąd, że mimo opiewanych wszem i wobec wspólnych polsko-węgierskich tradycji, wina od naszych bratanków wciąż nie są obecne na naszym rynku w takim stopniu, jak na to zasługują. Będziemy to podkreślali i będziemy do tego wątku wracali, wysławiając znakomitą – i coraz lepszą – jakość węgrzynów, zwłaszcza w kontekście relacji cena-jakość.
W tym niedocenieniu region Szekszárd [czyt. seksard] obfitujący w wina zarówno lżejsze, oparte na świeżym owocu, jak i bardziej wyraziste, mocniej przesiąknięte elementem beczkowo-ziemistym, wydaje się jeszcze bardziej niedoceniany i nieodkryty przez rodzimych winofanów, regularnie odwiedzających np. Eger czy wysunięte jeszcze bardziej na południe Villány. A przecież Szekszárd nie tylko oferuje dobre wina, ale też rozliczne atrakcje enoturystyczne, czy po prostu turystyczne (o czym szerzej pisze Tomasz Witkowski).
Pod względem jakościowym panel był bardzo wyrównany. Różnica między najwyżej a najniżej ocenionym winem wyniosła zaledwie 1,2 punkta w skali „Trybuszona”, a całość utrzymywała się w „górnej strefie stanów średnich”, czyli zasługiwała na srebrne i brązowe medale. Były wina wyraziste, esencjonalne (choć nie aż tak bardzo, jak z sąsiedniego Villány), nie brakowało też jednak lżejszych, opartych na świeżym owocu, stanowiących świetną alternatywę dla białych, tak bardzo pożądanych w letnie popołudnia i wieczory. Brakowało nam tutejszego rosé (Szekszárd to naszym zdaniem najlepszy dostawca węgierskich win różowych), a obecność bieli odnotowaliśmy jedynie symbolicznie – niemniej dobrze, że cokolwiek się trafiło. Południowa część Węgier jednak czerwienią stoi. Wina, jak zawsze, degustowaliśmy w ciemno, nie wiedzieliśmy więc, czego próbujemy. W „zgadywankach”, oprócz mniej czy bardziej prawidłowych typowań, najczęściej pojawiały się Włochy – Sardynia, Veneto i Emilia-Romania.
My za to mamy nadzieję, że win z Szekszárdu będzie na naszym rynku przybywać, zasługują na to ze wszech miar. Są na nim obecni lokalni giganci – Takler, Heimann, Tamás Dúzsi, Pál Mészáros, Vida czy Eszterbauer – warto jednak zwrócić uwagę na mniejszych producentów, jak choćby Prantner, Sárosdi i wielu innych. Kolejny obszar winiarskiej Mitteleuropy, który czeka na ponowne odkrycie! A już na sam koniec – jeśli spytacie Węgrów z Szekszárdu i z Egeru, który z regionów zasługuje na miano ojczyzny słynnego bikávera, z pewnością obaj w odpowiedziach pójdą za głosem lokalnego patriotyzmu. Chyba rację będzie miał reprezentant Szekszárdu – choć marketingowo „Bitwę o Byczą Krew” wygrał jednak Eger. Tym bardziej więc zachęcamy do odwiedzin tego pierwszego regionu – regionu win nierzadko wybitnych i idealnie oddających węgierską duszę: niespokojną i indywidualistyczną, dumną i sentymentalną zarazem. Bo Szekszárd niejedno ma imię.
Szekszardzkie wina oceniali i doceniali: Maciej Sokołowski, Maciej Moszyński, Maciej Katarzyński, Maciej Krystowski, Ewa Karczewska, Aleksander Kubiak, Tomasz Szmajter i Wiesław Polakiewicz.
WINO BIAŁE
Lajver R’zl’ng 2024
Lajver Borház Borászati Kft.
Szekszárd, Węgry
szczep: riesling
importer: Rafa Wino
cena: 64 zł
Wino raczej młode. Ładny, świeży i wyrazisty nos, podbity owocem (cytryna, winogrona, kompot z agrestu, morele) i echem suchej, piaszczystej ziemi. Usta rześkie i pełne, z długim finiszem, bardziej eksponujące mineralność niż owocowość. Słodycz płynie jednak nie z cukru resztkowego, a właśnie z owocu – pomarańcza, brzoskwinia, słodkie jabłko. Plus dopełniający całość akcent morskiej soli. Poważna struktura i gęsta konsystencja. (7,1)
WINA CZERWONE
Bikavér 2017
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet sauvignon, kadarka, cabernet franc
importer: Vininova
cena: 122 zł
Istny benchmark – tak powinno wyglądać i smakować tzw. „dobre wino”. Świetna równowaga owocu, kwasowości i tanin. Owoc i świeży, i przetworzony, w lekko słonawej interpretacji. Przeciągnięta herbata jeżynowo-żurawinowa. Zaokrąglenie, soczystość i obfitość gotowanego owocu. Taniny gładkie, może nie aż tak bogate i zadziorne, by można było to wino przenieść na Prawy Brzeg (jak wspomniano powyżej, degustujemy w ciemno i pojawiają się różne odniesienia) – ale całość urzeka dopracowaniem i pełnią. Wręcz można pić duszkiem. (7,9)
Szeleshát Nyék 2017
Szeleshát Borászat Kft.
Szekszárd, Węgry
Szczep: cabernet sauvignon
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 100 zł
Barwa czerwona, ale już z dyskretną ceglaną obwódką. Nos też wskazuje na pewien upływ czasu – zioła (cząber, piołun), herbaty czarna i owocowa, przetworzona wiśnia, skórzany bukłak, ziemistość. Usta osadzone na bogatej ramie z ładną strukturą – wciąż napięte, soczyste, taniczne, utrzymujące kierunek bardziej konfiturowy niż powidlany. Do tego ujmująca swojskością nuta suszonego koperku. Pięknie skomponowane, złożone wino. (7,8)
Franciscus 2018
Heimann Családi Birtok Kft.
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet franc, sagrantino
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 120 zł
Wino, które nie może się nie podobać. Chwyta za nos i za gardło. Świetna intensywność, świetna kwasowość. Struktura owocu oparta na dżemie i soku śliwkowym oraz jagodowym. Jest tu wyraźny ślad śródziemnomorskich ziół i dymu wędzarniczego. Czekolada i cedr. Taniny drobne i szczodre, całość soczysta, z lekko likierowym finiszem, przy tym pięknie zrównoważona. Pić, nie czekać! (7,5)
Hidaspetre Cabernet Franc Reserve 2022
Mészáros Pál
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 75 zł
Barwa gęstej, smażonej konfitury jagodowej. Nos o pewnym rysie hybrydowym – intensywny, aromatyczny, oparty na wiśniowo-jeżynowej bazie obudowanej żywicą, dymem z ogniska, ziołami (szałwia, świeżo roztarty rozmaryn). Do tego skóra, taniczność i świetna kwasowość o mineralnym rysie. Beczka zapewne stara. Wielowymiarowość wina godna podkreślenia – idealny towarzysz szlachetnych mięsiw: baraniny i dziczyzny (np. combra z jelenia w sosie żurawinowym). (7,5)
Barbár 2019
Heimann Családi Birtok Kft.
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet franc, kékfrankos, merlot, tannat
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 165 zł
Nieprzenikniona, gęsta czerwień. Suszona śliwka, węgiel drzewny i zioła – tak wita nas to wino. Potem ciemna wiśnia, zakwas z buraków, krew. Usta obfite – pełne owocu czerwonego i czarnego. Wino wypolerowane niczym kawałek hebanu – mroczne i eleganckie zarazem. Super równowaga między przetworzonym owocem a „węglowością”. Nuty mineralne przenikają się z wędzonkowymi. Choć może i brakuje tu soczystości i „drajwu”, wino jest mocne, oleiste, wyraziste i przykuwające uwagę. Tanina i kwasowość w punkt. (7,5)
Valles Premium Szekszárdi Bikavér 2020
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
szczepy: merlot, kékfrankos, cabernet franc
importer: Vininova
cena: 122 zł
Więcej tu chyba owocu czerwonego (wiśnia, żurawina) niż czarnego, ale oba elementy pozostają ze sobą w zgodzie. Kwasowość skoncentrowana, nasycona owocem; rasowe, zadziorne taniny obecne, dobrze zintegrowane. Nic tu nie odstaje, całość jest ekstraktywna, mocarna – na swój sposób niedopowiedziana, intrygująca i nieoczywista. Długi, pieprzny „syrahowy” finisz. Polecamy tu duszoną jagnięcinę z rozmarynem lub bardzo dojrzały owczy ser. (7,4)
La Vida 2017
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
szczepy: merlot, cabernet sauvignon, cabernet franc
importer: Vininova
cena: 193 zł
Barwa ciemnej herbaty z dzikiej róży. Intensywny, wiśniowo-grzybowy nos. Do tego akcent czarnej herbaty, do której wrzucono parę liści mięty czy melisy. W początkowo pikantnych ustach zachowana kwasowość, w ciekawy sposób krzyżująca się z goryczką. Nuta przypalonych powideł. Wino żyje, taniczność jest wyrazista. Złożone, dostojne, nawet barokowe – ale w żadnym wypadku nie śmieszne. Skojarzenia z dobrym 20-letnim barolo nie będą tu wcale od rzeczy. (7,4)
Bikavér 2017
Tamás Dúzsi
Szekszárd, Węgry
szczepy: kékfrankos, merlot, cabernet sauvignon, kadarka
importer: Winoman.pl
cena: 68 zł
Struktura owocu pod znakiem truskawki – ale w postaci dżemu, a nie kompotu. Dobra, intensywna owocowość, uzupełniona nutą fajkowego tytoniu. Herbata, odrobina goryczki, ziołowa obudowa (goździki?), akcent alkoholowy – wszystko jednak ładnie poukładane i eleganckie, niczym dżentelmen ze starej szkoły, który swoje wie, bo niejedno wino już wypił. Długi finisz z akcentem niezbyt intensywnie wypalonej beczki. Warty podkreślenia świetny balans całości. (7,4)
Szekszárdi Bikavér Tüke 2022
Eszterbauer
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet sauvignon, merlot, kékfrankos, kadarka
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 65 zł
Nos oparty na kombinacji owocu (jagoda, dojrzała czereśnia, podwędzana śliwka) i „czynniku węglowo-czarnoziemistym”. W autentycznych, rześkich ustach cierpki, ale konkretny owoc w typie ciemnej wiśni. Całość zdecydowanie wytrawna i świetnie zbudowana. Wyczuwalny alkohol, który jednak nie psuje odbioru, a dodaje całości „poweru”. Długi, pestkowo-szałwiowy finisz. (7,3)
Petit Bonsai Kadarka 2022
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
importer: Vininova
cena: 93 zł
Elegancki nos oparty na owocu – konfitura z czerwonej borówki, suszona żurawina, przejrzała malina. Już na tej podstawie proponujemy to wino jako dodatek do sera typu camembert. W ustach świeżość, rześkość i zarazem dojrzałość, wszystko w stylistyce dobrej valpolicelli. Ładnie zrównoważone, z ładnym wypełnieniem i ładną końcówką z lekko goryczkowym akcentem, poszerzającym bazę tego naprawdę dobrego wina. (7,2)
Szekszárdi Trilógia Kadarka 2023
Schieber
Szekszárd, Węgry
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 65 zł
Jasna, ciepłoczerwona barwa. Styl spätburgundera w bardziej intensywnej interpretacji, świetna kwasowość. Wino soczyste, precyzyjne, smukłe i (jednak) stosunkowo lekkie. Owoc pod znakiem dojrzałej wiśni, czerwonej śliwki i czerwonej porzeczki uzupełnionych subtelnym akcentem cedrowo-migdałowym. Elegancja i potencjał. Dobrze nam z tym winem. (7,2)
Szekszárdi Trilógia Bikavér 2022
Schieber
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet franc, cabernet sauvignon, kadarka, kékfrankos, merlot
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 80 zł
„Lekka czerwień w kolorze żywej czerwieni”. Pinotowo-przyprawowy nos, owoc (truskawka, porzeczka), otwarte pudełko po cygarach, suche, wygrzane na słońcu siano. Charakterne usta spod znaku „skórki i pestki”, nie brak też tanin. W końcówce nieco odstający alkohol. Całościowo – poetyka młodego chianti. Wino do odłożenia przynajmniej na rok, będzie jeszcze lepiej! (7,1)
Bonsai Old Vines 2023
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
szczep: kadarka
importer: Vininova
cena: 137 zł
Barwa rubinowej, przejrzystej czerwieni. Wino wita nas niezłym melanżem wiśni, czerwonej śliwki i żurawiny z echem suszonych ziół. Usta – lekkie i swoiście finezyjne, dobrze zbudowane – podążają w tym samym kierunku. Tanina subtelna, wypolerowana. Dobra propozycja na gorące dni – bez większej struktury, ale z dostateczną ekspresją i sporą przyjemnością picia. Zauważalny, nieco pikantny ślad alkoholu. (7,0)
Hidaspetre 2021
Péter Vida
Szekszárd, Węgry
szczep: kékfrankos
importer: Vininova
cena: 112 zł
Malinowo-jagodowy kolor. Owoc względnie świeży (wiśnia, malina, nieco dzikiej róży), podrasowany ulotnym akcentem liścia laurowego i anyżu. Potoczyste i soczyste usta, w zasadzie bez taniny. Żywe, prawdopodobnie niebeczkowane wino. Owoc w postaci żurawiny, wiśni w jogurcie i czarnej porzeczki, podbity lekko słonawą nutą. Dobra równowaga we wszystkich elementach. To wino jest wyjątkowo user-friendly. (7,0)
Szeleshát Monopol 2017
Szeleshát Borászat Kft.
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet franc, cabernet sauvignon, merlot
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 130 zł
Kolor wręcz w punkt – idealnie dobrany odcień rubinowej czerwieni. Nos wita nas zaskakująco wyrazistymi nutami śliwkowo-likierowo-kukułkowymi. Są też fiołki i akcenty lakierowe. Możliwe, że wino o parę tygodni za długo było w beczce – stąd wyraziste taniny. Bardziej jednak zwraca uwagę obecność alkoholu. Usta soczyste, gęste, intensywne; wino w dobrym momencie i typowo „konsumpcyjne”. Na finiszu gorzka czekolada i mokka. (7,0)
Kékfrankos Szanta-hegyi Single Vineyard 2020
Takler
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 100 zł
I w nosie, i w ustach śliwkowo-wiśniowy owoc – dojrzały, przetworzony, ale z dobrze zachowaną kwasowością. Nos słodkawy, drugorzędowy. Nieźle pomyślane „wino środka”, pikantne, beczkowe, ale wciąż bazujące na owocu. Drobna tanina z wiśniową dominantą, wyczuwalna nuta konfitury truskawkowej. Średnie ciało, soczysta kwasowość, przyzwoita ekstraktywność, z finiszu w ustach pozostaje przede wszystkim pikantność. (7,0)
Szekszárdi Kékfrankos 2017
Tamás Dúzsi
Szekszárd, Węgry
importer: Winoman.pl
cena: 35 zł
Niby jasne, herbaciane – a dojrzałe i pełne. Mimo swej intensywności wino łatwo przyswajalne i pozostające w niezłej równowadze. Jest i pikantność, i owocowość(choć te mocno już skąpane w słońcu). Truskawka, suszony owoc dzikiej róży, marcepanowa beczka; niska kwasowość – znaczna jej część gdzieś się ulotniła, a szkoda, bo wino – wciąż całkiem dobre – na pewno zyskałoby na jędrności i przenikliwości. (7,0)
Cabernet Franc 2017
Tamás Dúzsi
Szekszárd, Węgry
importer: Winoman.pl
cena: 49 zł
Kolor ciemnej czerwieni z ceglastym tonem. W nosie dżem śliwkowo-wiśniowy z podbiciem warzywno-koperkowym. Pikantność, ekstraktywność, choć brak tu nieco kwasowości. Owoc wydaje się nieco przegrzany; dżem śliwkowy z nutą figi i wyczuwalnym alkoholem. Kto wie, czy wino właśnie nie rozpoczęło długiej, spokojnej – ale jednak – wędrówki w dół? Na szczęście przyjemność picia wciąż niewątpliwa, wino dobrze zgrałoby się z jakimś tradycyjnym węgierskim daniem (może zupą rybną halászlé?). (7,0)
Heimann & Fiai Szekszárd Kékfrankos 2022
Heimann Családi Birtok Kft.
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 70 zł
Malinowo-buraczkowa barwa. Bardzo spokojny, owocowy nos, nieco w typie landrynkowym. Dobra opcja na lato, mogąca współpracować czy to z carpaccio, czy z ratatouille. Całość sympatyczna, rześka i zrównoważona. Wino tak naprawdę zaczyna do nas przemawiać poprzez usta: nienachalna pikantność, dobra ekstraktywność owocu (wiśnia i świeża żurawina), wyczuwalne i zintegrowane taniny. Kto wie, czy dodatkowy rok w butelce nie wydobyłby z niego więcej? Smażone na maśle pomidory z tymiankiem (którym nie zaszkodzi plasterek mozzarelli) to nasza propozycja kulinarna. (6,9)
Cabernet Franc Szanta-hegyi Single Vineyard 2018
Takler
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 105 zł
Wino z cyklu „o jeden most za daleko”: barwa sugeruje, że znajduje się w swoim najlepszym momencie, podobnie nos – oparty na rosołowo-owocowej nucie z pociągnięciem paprykowym – ale usta są już nieco pozbawione kwasowo-owocowej dynamiki. Można je niby odbierać jako pluszowe, stonowane – choć brak owocu i zadziorności tylko uwydatnia ich przebeczkowany, „cofnięty w czasie” sznyt. W końcówce nuty ziemisto-ziołowe, które poprawiają ogólny wizerunek. (6,9)
Heimann & Fiai Szekszárd Kadarka 2023
Heimann Családi Birtok Kft.
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 75 zł
Młodość, owocowość, rześkość. Czerwony owoc – żurawina, porzeczka – z lekkim węglowym podkładem (dla jednych węglowym, dla innych idącym w stronę tytoniowego popiołu). Znów odnajdujemy stylistykę valpolicelli bądź bardolino, z tym że w odcieniu bardziej galaretkowym (słodkawa kwasowość). Nic tu nie jest przerysowane, owoc soczysty, świeży, a nie przetworzony. Całość prostolinijna, niewyszukana, lecz w gruncie rzeczy sympatyczna i pijalna. (6,9)
Ohmerops Cuvée 2021
Mészáros Pál
Szekszárd, Węgry
szczepy: cabernet franc, cabernet sauvignon, merlot
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 75 zł
Ciemnoczerwona barwa, od środka nieprzenikniona. W nosie sporo akcentów smolisto-skórzanych przy dobrze utrzymanej owocowości (idącej już w stronę powideł śliwkowo-wiśniowych bądź wędzonej śliwki w czekoladzie). Nos bogaty, majestatyczny – usta co prawda jeszcze rześkie, ale o wysuszającej taninie i niskiej kwasowości. Wino chyba zaczyna fazę schodzenia, ale warto podkreślić jego złożoną, atrakcyjną strukturę aromatyczną. (6,8)
Sógor Szekszárdi Kadarka 2024
Eszterbauer
Szekszárd, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina; Wina Wulkaniczne
cena: 65 zł
Urokliwa, malinowoczerwona barwa. Średnio intensywny nos, z porzeczkowo-malinową dominantą, uzupełnioną mineralnym tłem i suszonym kwieciem w typie pot-pourri. Usta również oparte na owocu (to co wyżej plus borówka amerykańska) – ślad cukru resztkowego, dyskretna kwasowość i taniczność, a całość, przy swojej przewidywalności, zmierza jednak w stronę (niewyszukanej) elegancji. Brakowało nam tu jednak odrobiny kompleksowości. (6,7)