Udostępnij artykuł
Nie był to panel z gatunku łatwych ani oczywistych. Jednocześnie dał nam dużo do myślenia. Ale po kolei. Biała rioja odbierana jest dziś jako ciekawostka, do której podchodzi się raczej z rezerwą niż z entuzjazmem. Jedna z kluczowych dla zrozumienia fenomenu Riojy książek, napisana przez Anę Fabiano The Wine Region of Rioja, bieli poświęca (łącznie) rozkładówkę, może nieco więcej. Czyli – nieudane dziecko z dobrego domu? Brzydkie kaczątko? Odpowiedź nie jest ani prosta, ani jednoznaczna.
Odmiany białe to zaledwie ok. 10% całości riojańskich nasadzeń. Wśród tych 10% najpowszechniejsza jest viura (70%). Biel ma udział w produkcji około 14% win – liczba ta jest większa od procenta nasadzeń, ale wszystko się zgadza: białe szczepy mogą być również domieszką do win czerwonych i różowych. Jeszcze na początku XX wieku proporcje między riojańską bielą i czerwienią rozkładały się mniej więcej po równo, jednak rosnące zainteresowanie esencjonalnymi, pełnymi ekspresji winami czerwonymi spowodowało radykalną zmianę struktury upraw. Białe zepchnięte zostały na margines. Dwie dekady temu było to już tylko 5%, ostatnimi czasy ta wartość wzrosła jednak dwukrotnie.
Degustowane przez nas wina reprezentowały ogólnie niezły poziom. Bardziej podobały nam się te lepiej zbudowane, z większym udziałem beczki bądź przetworzonego owocu. Trudniej było znaleźć wina dające równie dużą satysfakcję, lecz lżejsze, oparte przede wszystkim na owocu. Dostrzegliśmy również etykiety, które można dyplomatycznie określić jako „kontrowersyjne”, a czasami po prostu przeciętne. To stylistyczne rozedrganie jest, jak sądzimy, cechą całego krajobrazu białej riojy, której producenci przeważnie stoją na rozdrożu, zastanawiając się, czy podążać w stronę win lżejszych, zwiewnych, może i łatwiejszych w odbiorze, ale narażonych na ryzyko popadnięcia w przeciętność lub bezbarwność, czy też stawiać na typowo hiszpańską wyrazistość i bezkompromisowość – gdzie jednak również można przedawkować beczkę, nie rekompensując jej odpowiednio wysoką kwasowością. Interesujące więc będzie obserwowanie zarówno kierunku, w którym w ciągu najbliższych lat podąży stylistyka białej riojy, jak i ewentualnych zmian w nasadzeniach. Viura to szczep na tyle uniwersalny, że pozwala winiarzom na dużą dowolność w jego interpretacji i na tyle solidny, że daje gwarancję, iż powstanie z niego dobrej klasy wino. Tam, gdzie nie pełnił roli dominującej, bywało już różnie – więc może kluczem do jakościowego wzrostu jest konsekwentne stawianie właśnie na viurę. Inne dozwolone w ramach apelacji odmiany to: garnacha blanca, malvasía, maturana blanca, tempranillo blanco i turruntés, chardonnay, sauvignon blanc i verdejo. Ich umiejętna winifikacja i kupażowanie (z założeniem, że odmiany spoza regionu nie mogą zdominować autochtonicznych) powinny dać ciekawe efekty.
Jeszcze dwa słowa na temat również obecnych w panelu win musujących i różowych. Najlepiej zaprezentowała się rioja… różowa i musująca zarazem. Był to kawał wina – solidnego, uczciwego i dobrze zbudowanego (metoda klasyczna), choć w gruncie rzeczy dosyć prostego. I kto wie, może to również jest wskazówka dla riojańskich winemakerów co do drogi, którą warto twórczo eksplorować w ciągu najbliższych lat? My jesteśmy bardzo na tak!
Do riojańskich bieli przymierzyli się: Maciej Sokołowski, Maciej Moszyński, Jakub Małecki, Aleksander Kubiak, Stanisław Kinal, Maciej Katarzyński, Marek Popkowski, Maciej Krystowski i Tomasz Szmajter.
Tobia Seleccion de Autor Blanco 2022
Bodegas Tobia
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: tempranillo blanco, chardonnay
importer: Cava i Vino
cena: 85 zł
Pomyślany na bogato, gęsty, jogurtowo-waniliowo-dębowy nos. Konfiturowe śliwki, pieczone jabłka, brzoskwinie, prażone migdały. Usta już bardziej wyrafinowane, w stylu burgundzkiego chardonnay, tłuste i esencjonalne, przy świetnie zaznaczonej kwasowości. Całość obfita, ale o znamionach niewątpliwej elegancji. Ziołowy posmak w długiej końcówce. (7,6)
Orube Blanco 2023
Orube
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, tempranillo blanco, chardonnay
importer: Henkell Freixenet Polska
cena: 66 zł
„Na pierwszy rzut nosa” – styl beczkowo-oranżadowy. Full body, sporo owoców egzotycznych, do tego toffi i karmel. Kwasowość w tym winie jest prawdziwa, szczera i nieoszukana, podkreślająca ziołowo-zestową kompozycję pozostającą nieco na drugim planie. Wyczuwamy też tymianek, oregano i miętę. Dobry balans, dobra konstrukcja; kolos, stojący pewnie na wszystkich czterech nogach. W migdałowej końcówce alkohol stara się wybić na pierwszy plan. Złożone, poważne wino. (7,6)
Ontañón Viura 2023
Bodegas Ontañón
DOCa Rioja, Hiszpania
importer: City Wine (BHS-7)
cena: 86 zł
Intensywny, beczkowo-waniliowo-migdałowy nos, utrzymany w szlachetnej tonacji. Nie ma tu żadnego przerysowania i nachalnej słodyczy, są za to moc i autentyczność. Usta – kompleksowe, esencjonalne i strukturalne – podążają podobnym tropem, zahaczając przy okazji o subtelnie zaznaczoną taniczność o migdałowo-albedowym rodowodzie. Słodka korzenność i echo lukrecji – przy obecnej i dobrze zintegrowanej kwasowości. Długi finisz z migdałowo-lubczykową goryczką przełamaną kwasowością. Wino niewątpliwie ma osobowość. (7,5)
Lopez de Haro Rioja Reserva Blanco 2018
Hacienda Lopez de Haro
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: malvasía, viura, garnacha blanca, tempranillo blanco, turruntés
importer: AMKA
cena: 99 zł
Przyjemna dla oka, jasnożółta barwa. Nos gęsty, wręcz esencjonalny, oparty na miodowo-waniliowo-migdałowo-leśnym melanżu, wg filozofii bread and butter (stawiamy tu jednak bardziej na ewolucję niż beczkę). Usta stoją już mocniej po stronie wytrawności – przenikliwe, nieprzerysowane i jednocześnie subtelne, z pikantno-alkoholowym wykończeniem i dobrze utrzymaną kwasowością. Budyniowy akcent w kameralnym finiszu. (7,4)
Vivanco Cuvee Inedita Rose Reserva 2019 Extra Brut
Bodegas Vivanco
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: garnacha, mazuelo
importer: AN.KA Wines
cena: 119 zł
Ładna, cytrynowo-łososiowa barwa. Nos – pełen nut drożdżowych, żurawinowych i truskawkowych, z mineralnym wykończeniem – może wskazywać na klasyczną metodę produkcji. Dobre, trwałe musowanie. Usta mocno wytrawne, z nieźle zarysowaną kwasowością – długą, wyrazistą i przenikliwą. Baza owocu truskawkowo-brzoskwiniowa, drożdże i mineralność wciąż obecne. Całość świeża, energiczna i precyzyjna, powinna dobrze popłynąć w towarzystwie owoców morza przyrządzonych na wytrawnie. (7,3)
El Inquilino 2021
Vina Zorzal
DOCa Rioja, Hiszpania
szczep: viura
importer: Vininova
cena: 70 zł
Ładna barwa jasnego złota. Rieslingowe, naftowo-cytrynowe nuty w aromacie, podbudowane akcentami brzoskwiniowym, miodowym i maślanym (echo fermentacji malolaktycznej). Usta ładnie zgrane z nosem, kompleksowe, soczyste i zbalansowane, stylowo wzbogacone odrobiną wosku i miodu. Energia i dobrze zintegrowana kwasowość, które ciągną długi finisz. Obecne tam orzechy i przejrzałe jabłko mogą wskazywać na lekkie utlenienie, co jednak nie odbiera winu wdzięku i klasy. (7,3)
Viñas Viejas 2023
Luis Cañas
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, malvasía
importer: Wine Express
cena: 78 zł
Wino być może bez większej finezji, lecz smaczne, szczere i bardzo pijalne. Owoc pod znakiem dojrzałego jabłka, cytryny i winogrona, hojnie dzieli się z nami swoją intensywnością i pełnią. Nie brak tu też ziołowości, balans jest utrzymany. Po drugim łyku i kilku chwilach kontaktu z powietrzem śmiało dochodzą do głosu także owoce egzotyczne – mango, marakuja, papaja (z odrobiną soli i pieprzu). Aspekt tutti frutti przejawiający się w postaci wręcz idealnej. Lubimy takie wina! (7,3)
Azabache Fermentado en Barrica Blanco 2020
Bodegas y Viñedos Leza García
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: tempranillo blanco, viura
importer: Cava i Vino
cena: 39 zł
Nos w schemacie beczkowym – ale wyważonym. Choć usta w tym kontekście wydają się przewidywalne, poukładane i zbalansowane, to i tak dzieje się w nich całkiem sporo. Kremowa ziołowość, echo mięty, dotknięcie beczki, żywa i nieprzerysowana kwasowość, która znakomicie napędza całość. Eleganckie wypełnienie, duża przyjemność picia – tym razem nawet bardziej solo niż w towarzystwie przekąsek. W końcówce odzywają się prażone migdały. (7,3)
Ontañón Kaori Blanco 2023
Bodegas Ontañón
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, maturana blanca, garnacha blanca
importer: City Wine (BHS-7)
cena: 94 zł
Bladocytrynowa barwa, ale wino – nietuzinkowe i charakterne – pokazuje moc. Kakao, biała czekolada, późnojesienne odmiany jabłek skrzyżowane z limonkowo-zestowym owocem, przy dobrze zakomponowanej kwasowości (gdybyż tylko mogła być wyższa!) i wyczuwalnej taniczności. Sprężyste, świeże, dobrze zbudowane wino, jednak względnie krótkie, z wybijającym się na finiszu alkoholem. (7,1)
Finca Del Marquesado Blanco 2024
Finca Del Marquesado
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: malvasía, tempranillo blanco, viura
importer: Wineonline
cena: 47 zł
Blada, piaskowo-cytrynowa barwa. Wino bardzo przyzwoicie skomponowane, szczere i nieudawane. Świeże, żywe, sprężyste. Pełne akcentów łąkowo-kwiatowych, z zaokrągleniem spod znaku wiosennych szparagów. Nieskomplikowane, ale niezwykle pijalne, mogące – zwłaszcza w trakcie słonecznego popołudnia – przynieść nam sporo radości. Finisz pod egidą grejpfruta, lipy i odrobiny aspirynowej goryczki. (7,0)
Martinez Lacuesta Viura 2024
Bodegas Martinez Lacuesta
DOCa Rioja, Hiszpania
importer: Mine Wine
cena: 65 zł
Z jednej strony wino kwasowe i megasprężyste, z drugiej karmelowo-brzoskwiniowe – te dwa żywioły toczą ze sobą walkę bez rozstrzygającego wyniku. Wino jednak o dobrym potencjale, być może (co nie jest oczywiste w przypadku białych) wymagać będzie dekantacji i dłuższej chwili na ułożenie się w zintegrowaną całość, z czasem mogącą iść nawet w kierunku kontemplacyjnym. Na razie nos z lekka schowany i niezdecydowany; finisz (jeszcze) zbyt krótki. Z odsieczą spieszy zielona oliwka z cytrynowym farszem. (6,8)
Vivanco Cuvee Inedita Reserva 2019 Extra Brut
Bodegas Vivanco
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: maturana blanca, tempranillo blanco, viura, chardonnay
importer: AN.KA Wines
cena: 119 zł
Barwa pomarańczowa, z różowawym odcieniem. Cytryny i białe porzeczki z brioszkowo-migdałowym echem. Wizualnie bąbelki znikają dosyć szybko, w ustach na szczęście pracują znacznie dłużej. Wino pełne, wręcz cieliste – drożdżowo-jabłkowo-gruszkowe, z wyczuwalną słonością. Całość świeża, prosta i przyjemna. W końcówce ciekawa, żywiczno-goryczkowo-kwiatowa nuta. (6,8)
Carlos Serres 1896 Finca el Estanque Rosado Reserva Rioja 2018
Bodegas Carlos Serres
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: mazuelo, tempranillo
importer: AN.KA Wines
cena: 169 zł
Pomarańczowa barwa z łososiowym odcieniem. Styl nieco w poetyce prowansalskich taveli – czereśnie, gotowane truskawki, jarzębina. Jest też odrobina słoności, przełamanej goryczką. Całościowo wino broni się niezłą kwasowością, koncentracją i autentycznością. Nie ma tu fajerwerków i nadmiaru ekspresji, ale – jeśli dobrze (czytaj: prawidłowo) schłodzone – może cieszyć i stanowić niezłe dopełnienie carpaccio z buraczków z fetą lub tatara z łososia z odrobiną kaparów. (6,7)
Muga Rosado 2024
Bodegas Muga
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: garnacha, viura
importer: Wineonline
cena: 79 zł
Wino spod znaku Żandarma z Saint-Tropez – lekkie, wesołe, oparte na dojrzałym, truskawkowo-poziomkowym owocu i dobrej kwasowości. Komercyjne, nieskomplikowane, pozytywne. Konsekwentnie opowiada tę samą, co zawsze, przyjemną, wakacyjną historię. Dosyć długi finisz z dyskretnym, ale wyczuwalnym akcentem mięty. (6,7)
Muga Blanco 2024
Bodegas Muga
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: garnacha blanca, malvasía, viura
importer: Wineonline
cena: 85 zł
Na dzień dobry kompozycja nut mandarynkowo-balonowych. Po chwili wino zaczyna zmierzać w stronę zdecydowanie owocową. Do tego dobra kwasowość, wspierająca dyskretnie nutę mentolową. Całość czysta, może i prosta, oraz przewidywalna – niemniej zrobić takie wino też jest pewną sztuką. Dobry kandydat na modelowe „wino domu”, które wielu konsumentom przypadnie do gustu. (6,6)
Tierra Rioja Blanco 2023
Bodega Tierra
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, garnacha blanca, malvasía
importer: La Tienda
cena: 85 zł
Nieco schowany, oparty na nieprzerysowanym owocu (brzoskwinia, gruszka) i śladowej beczce, nos. W tle doszukujemy się też białych kwiatów i zielonych migdałów. Usta oparte już bardziej na akcentach zielonych, niepodtrzymywanych przez nic mocniejszego. Wydaje się, że wino wciąż czeka na swój moment i warto dać mu jeszcze przynajmniej rok leżakowania. Końcówka oparta na gruszce, kwiatach i… alkoholu. (6,5)
Marysol Rioja Semi Dulce 2022
Bodegas Carlos Serres
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, sauvignon blanc
importer: AN.KA Wines
cena: 39 zł
Stylistyka late harvest, z nutami lipowo-miodowymi. Mimo półsłodkiego charakteru, dobrze wyczuwalna i wtopiona w całość kwasowość. Drugi łyk – i dostrzegamy też atrakcyjne nuty imbiru i akacjowego kwiecia. Jest też gruszka o syropowym zacięciu i prażony orzech, ale ostatecznie wino nie może się wybić ponad (dobrze i pozytywnie pojmowaną) przeciętność. Przy jego całej autentyczności i dobrej pracy winiarza zabrakło nam tu czynnika „X”. Może jednak dobrze sprawdzić się przy daniach kuchni bliskowschodniej. (6,3)
Abaris Parcela de Santa Ana 2021
Bodega Abeica
DOCa Rioja, Hiszpania
szczep: viura
importer: La Tienda
cena: 165 zł
Kolor bladocytrynowy, w nosie charakterystyczne nuty nafty i cytryny – poetyka dojrzałego rieslinga z beczkowo-waniliowym zaokrągleniem. Usta po stronie lekkopółwytrawnej, z miodowo-cytrynowym sznytem. Kwasowość nieco odstająca i niezintegrowana – dzięki niej jednak mamy też długi finisz, akcentujący nuty cytrynowe. W odbiorze zdecydowanie pomaga wsparcie ze strony oliwki z cytrynowym nadzieniem. Całość pijalna, po kilku chwilach zaczyna się układać i sprawiać naprawdę nienajgorsze wrażenie. (6,3)
La Greña Malvasía 2020
Bodega Tierra
DOCa Rioja, Hiszpania
importer: La Tienda
cena: 219 zł
Wino nieoczywiste. Jabłka z późnego (nawet zbyt późnego) zbioru. Konieczny dłuższy kontakt z powietrzem, po którym pojawiają się nuty kwiatowo-piwoniowe. Pomimo wyczuwalnych początkowo akcentów jogurtowych i pieprzno-goździkowych, w ustach wino nabiera sprężystości, odzywa się też niezła kwasowość. Elementy utlenienia występują i w ustach, i w końcówce (szkoda, że krótkiej). Wiele degustowanych przez nas win, przeciętnych i bezbarwnych, zasługiwało na błyskawiczne odrzucenie – jednak to, intrygujące i niełatwe, wzbudziło namiętne dyskusje i nie pozwoliło przejść nad sobą do porządku dziennego. Kontrowersyjność: 10/10. (6,1)
Iraun 2024
Oxer Bastegieta
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, garnacha blanca
importer: La Tienda
cena: 214 zł
Wino jeszcze zamknięte i niegotowe, przez co pokazuje nam się jako stosunkowo proste. Wyraźny rys beczkowy, przełamany dojrzałym winogronem i kiszonym cytrusem, uzupełniony akcentem kwiatu migdałowca i migdałów. Całość nienachalna i dość przewidywalna, ale ekstrakt i kwasowość prognozują dłuższy potencjał leżakowania. Wierzymy, że za 2–3 lata rocznik 2024 wypadnie bardziej przekonująco. (6,0)
Martinez Lacuesta Campeador Blanco 2023
Bodegas Martinez Lacuesta
DOCa Rioja, Hiszpania
szczep: viura
importer: Mine Wine
cena: 129 zł
Gruszka w syropie, grejpfrut, zioła, wanilia – początek obiecujący, konstrukcja i balans niezłe, choć całość spowita delikatnym siarkowym dymem. Być może winiarz projektował to wino na długie lata dojrzewania – w takiej sytuacji możemy jedynie zasugerować odłożenie go (wina, nie winiarza!) na półkę i powrót najwcześniej za 2–3 lata. Ocenę dajemy „na tu i teraz”. (6,0)
Martinez Lacuesta Tempranillo Blanco 2024
Bodegas Martinez Lacuesta
DOCa Rioja, Hiszpania
importer: Mine Wine
cena: 59 zł
Mocny, zdecydowany atak: nuty eukaliptusowe, cytrynowe, apteczne i wulkaniczne. Ziołowość i liściastość stoją na pierwszym planie, kwasowość – rodem z limonkowej skórki – idąca zdecydowanie pod prąd. Trudno uchwycić balans w tej niepoukładanej złożoności. Wino pijalne, ale na pewno potrzebuje z jednej strony czasu (otwórzmy je może za rok), z drugiej – dobrego uzupełnienia gastronomicznego (paella z owocami morza solidnie skropiona cytryną?). (5,9)
Tobelos Blanco 2024
Btobel
DOCa Rioja, Hiszpania
szczepy: viura, sauvignon blanc
importer: M&P Pavlina
cena: 79 zł
Pierwsze wrażenie – niedojrzałe mirabelki, kandyzowane cytrusy i szuflada w starym kredensie. Oprócz tego sporo akcentów typowo roślinnych i łąkowych (białe kwiaty – jaśmin, rumianek, akacja). Całość neutralna, powściągliwa, technicznie poprawna pod każdym względem. W drugich ustach jogurt ananasowy, mirabelki (tym razem już dojrzalsze). W średniodługiej końcówce doskwiera jednak niepotrzebna goryczka. (5,9)
Agnus de Autor Malvasía 2024
Bodegas y Viñedos Leza García
DOCa Rioja, Hiszpania
importer: Fine Wine
cena: 73 zł
Wino oparte na ciekawej nucie – owocu i owczej wełny (uwaga – nazwę „Agnus”, czyli „baranek”, odkryliśmy dopiero po odsłonięciu etykiet wszystkich butelek). W ustach dominuje już owoc, z wyrazistą kwasowością oraz kredową mineralnością. Odrobina cukru resztkowego oraz rieslingopodobnej nafty. Wino lepiej odnajduje się w kontekście gastronomicznym (proste, acz wyraziste sery bądź oliwki) niż solo. (5,8)