Udostępnij artykuł
Jest to jeden z najpowszechniej i historycznie najdłużej uprawianych we Włoszech szczepów, uznawany tam za jeden z rodowych skarbów – choć naukowcy (niekoniecznie amerykańscy) dopatrują się jego korzeni na… Półwyspie Iberyjskim. Obecnie można tam znaleźć ślady vermentino jedynie w postaci zapomnianych, zdziczałych krzewów – oficjalnie uznaje się więc włoski rodowód odmiany za obowiązujący. Co nie znaczy, że oprócz Italii nie występuje i w innych rejonach naszego kontynentu, by wspomnieć drugą najważniejszą lokalizację, czyli południową Francję, ale również… Bułgarię.
Vermentino jest zaliczane do grupy „sympatycznych średniaków”, może i niedających win uznawanych przez ekspertów za wybitne, z drugiej strony jednak rzadko zawodzących oczekiwania mniej lub bardziej świadomego konsumenta. Charakterystyka aromatyczno-smakowa opiera się w pierwszym rzędzie na owocu, uzupełnionym często o pikantne akcenty ziołowe. Jeśli w powstanie wina zaangażowana była beczka, można oczywiście oczekiwać więcej ciała, wypełnienia i krągłości. O vermentino mówi się też, że to „winogrono, które lubi morze”. Obficie uprawia się je na śródziemnomorskich wyspach – Korsyce i (zwłaszcza) Sardynii, gdzie jego aromat wzbogacany jest słonawą morską bryzą – co w efekcie czyni z powstałego zeń wina wybornego towarzysza wszelkiego rodzaju owoców morza i ryb. Sardynia jest też ojczyzną dwóch najsłynniejszych apelacji związanych z tym szczepem: Vermentino di Sardegna DOC i, przede wszystkim, Vermentino di Gallura DOCG. Są to już wina poważne i konkretne – możemy się więc cieszyć, że nie zabrakło ich również na naszym panelu.
Potwierdził on zasadniczo te cechy odmianowe, które z vermentino są kojarzone najczęściej, a padające sugestie co do możliwej tożsamości degustowanej odmiany potwierdzają, że polscy importerzy – tu znów ukłon pod ich adresem – potrafią dobierać wina starannie i z pełną świadomością ich odmianowego potencjału. Oceniane butelki reprezentowały dobry, wyrównany poziom; pochodziły przede wszystkim z Włoch, choć trafiły się trzy reprezentujące siedliska francuskie i bułgarskie. Każde z win rozbudzało w nas tęsknotę za wiosennymi i letnimi popołudniami, które warto spędzać z kieliszkiem (czy nawet butelką) vermentino – koniecznie z dodatkiem odrobiny aromatycznie doprawionych owoców morza, świeżych bądź grillowanych. Już niedługo!
Na Sardynię (i w jeszcze w parę innych miejsc) przenieśli się: Maciej Sokołowski, Marek Popkowski, Marcin Piwko, Maciej Katarzyński, Wiesław Polakiewicz i Tomasz Szmajter.
Merì 2024
Argiolas
Vermentino di Sardegna DOC, Sardynia, Włochy
importer: Vininova
cena: 97 zł
Ładnie rozwinięty, wyrazisty nos, oparty na dominancie mandarynkowo-cytrynowej. W ustach dodatkowo kwiat pomarańczy, albedo i olejki z cytrusowych skórek. Kolejny łyk ujawnia rumianek, białe polne kwiaty i białą brzoskwinię. Zaokrąglone, jędrne, z jogurtowym odcieniem przyprawionym białą brzoskwinią. Wyrafinowanie i prostota zarazem. Długa końcówka bez alkoholowych naleciałości. Niewątpliwie wino z charakterem – optymistyczne, w pełni satysfakcjonujące, idealne do picia w upalny letni wieczór. (7,4)
Les Genêts 2020
Château de Roquefort
Côtes de Provence AOP, Prowansja, Francja
szczep: vermentino
importer: Vininova
cena: 154 zł
Aromat dojrzałego rieslinga, usta już w typie chardonnay – opartego jednak na bogatym, dojrzałym, zaokrąglonym owocu, nie zaś na beczce. Liczi, brzoskwinia, kandyzowane jabłko i morele, odrobina lipowego miodu. Nuta bazylii przydaje winu pewnej kompleksowości, choć finisz „zaledwie” średnio długi, a dostrzegamy też pewien niedostatek kwasowości. Niemniej całość atrakcyjna, przemyślana i świetnie zbalansowana. „Podniebienie otulone mandarynką w miodzie”. (7,4)
Cala Reale 2024
Tenute Sella & Mosca
Vermentino di Sardegna DOC, Sardynia, Włochy
szczep: vermentino
importer: LeBarbatelle
cena: 69 zł
Ładna, złocista barwa. Świetna kwasowość. Melon, ananas z puszki (ale nieprzeładowany cukrem), pieczone jabłko, dojrzała brzoskwinia. Całość bogata, lecz nieprzerysowana. Złożona i dojrzała, oparta na owocu z dodatkiem ziołowej pikantności i słodkich kwiatów (jaśmin, forsycja). Obfitość i oleistość. Dobrze zrobione wino z duszą, które umiejętnie gra na wielu nutach – zdolne występować solo, ale też w towarzystwie serów, oliwek, a nawet tłustego halibuta. Długi, trwały finisz. (7,2)
Ambat Vermentino di Sardegna 2023
Tenute Sella & Mosca
Vermentino di Sardegna DOC, Sardynia, Włochy
importer: LeBarbatelle
cena: 149 zł
Cytrynowa barwa w przyjemnej, ciepłej tonacji. Pierwszy nos – multiwitamina w tabletce, ewoluująca w kierunku rumianku, świeżego, schnącego na słońcu prania oraz maślanych ciasteczek. Konstrukcja niezwykle solidna, poukładana. W ustach dostrzegalny ślad beczki i słonawej mineralności. Przydałaby się wyższa kwasowość, niemniej całość jest elegancka, krągła, ujmująca szczerością i znajomością rzemiosła. Oleiste, pełne ciało, długa końcówka z albedowym akcentem, przydającym winu sprężystości i rześkości. (7,2)
San Bruzio Vermentino Superiore Maremma Toscana 2023
Vignaioli del Morellino di Scansano
Vermentino Maremma Toscana DOC, Toskania, Włochy
szczep: vermentino
Producent poszukuje importera
cena: 17 €
Żółte jabłko, ananas z puszki i dżem z moreli – wyraźnie wsparte dobrze użytą beczką. Bogate, esencjonalne usta idą już bardziej w stronę kwietno-ziołową, w typie letniej łąki (zioła, sucha trawa, ale też albedo grejpfruta). Są tu również mineralność i dostrzegalne na drugim planie nuty miodowe i dymne. Z czasem element ziołowy staje się bardziej intensywny i wręcz zaczyna zahaczać o pikantność. Całość jednak świetnie zrównoważona i pijalna. (7,2)
Le Vedute Della Gherardesca Vermentino Toscana 2023
Della Gherardesca
Vermentino Toscana Bianca IGP, Toskania, Włochy
importer: NOMA
cena: 119 zł
Cytrynowy kolor, ale nos już pod znakiem żółtego jabłka (z domieszką zielonego); nie brak też skórki limonki, ziół i zielonego ogórka, dzięki czemu całość udanie nawiązuje do stylistyki ginu. Usta z jednej strony supersoczyste i maślane, z drugiej podkreślone wyraźną, chininową goryczką. Wino o solidnej konstrukcji, pełne, a wręcz tłuste i oleiste, z ładną kwasowością oraz pikantnością, która na szczęście w tym wypadku nie bierze się z nieułożonego do końca alkoholu. (7,2)
Telavè Vermentino di Sardegna 2024
Antichi Poderi Jerzu
Vermentino di Sardegna DOC, Sardynia, Włochy
importer: Auchan Polska
cena: 39 zł
W bogatych, obfitych i długich ustach odnajdujemy cytrynę, olejki cytrusowe i kwiat pomarańczy, uzupełnione akcentem mentolowym. W nosie można zaś doszukać się nut kamforowo-apteczno-cytrusowo-ginowych. Niezła kompleksowość, eteryczność i dobrze zakomponowany alkohol. Archetyp wina tarasowego, w którym nic nie odstaje i niczego nie brakuje, a jednocześnie udanie aspirującego do pewnej złożoności i wyrafinowania. Do pary: grillowane szaszłyki z krewetek, skropione sokiem z pomarańczy. (7,2)
Zanatta Renadoro Vermentino Di Gallura 2024
Vigneti Zanatta
Vermentino di Gallura DOCG, Sardynia, Włochy
importer: M&P Pavlina
cena: 89 zł
Ciasteczka maślane w typie szarlotkowym (jabłko golden delicious). Może to wskazywać na beczkę lub dłuższe dojrzewanie na osadzie. Bardzo interesujące usta, które są jednocześnie tłuste i kwasowe, o znamionach lekko posolonego jabłka lub nektarynki. Po chwili pojawia się subtelna nuta marchewkowa. Kwasowość ładnie podkreślona, przewijająca się przez jabłka żółte i zielone. Kompleksowość i elegancja. Kalmar smażony na dobrej oliwie powinien znaleźć z tym winem dużo wspólnych tematów. (7,2)
Nara’ Vermentino Toscana 2024
Leonardo Salustri
Vermentino Toscana IGT, Toskania, Włochy
importer: Vininova
cena: 83 zł
Fajna, słono-słodka owocowość w ustach, z niezłą kwasowością. Szara reneta, biała brzoskwinia, nuty miodowo-jogobellowe. Kawał sympatycznej uczciwości i „złożonej prostoty”. Melon, miód, grejpfrut… Dużo treści, dobrze poukładanej. Całość długa i pełna, z wykończeniem pod znakiem jabłka w karmelu. Echo subtelnej goryczki nie przeszkadza, a raczej wzbogaca już i tak niezłą kompleksowość tego wina. (7,0)
Monteoro Vermentino di Gallura Superiore 2024
Tenute Sella & Mosca
Vermentino di Gallura Superiore DOCG, Sardynia, Włochy
importer: LeBarbatelle
cena: 84 zł
Wino środka – zawiera przekrój tego wszystkiego, czym cechują się pozostali „zawodnicy” niniejszego panelu. Daje się tu jednak zauważyć nadmiernie zaakcentowaną – również w finiszu – albedową goryczkę. Usta w typie gumy balonowej o mocno zaznaczonym owocowym profilu. Słonawo-ginowy posmak z beczkowym echem. Całość prostolinijna i niewyszukana, niczego nieudająca i prawdziwa. (6,9)
Il Nocio Vermentino Toscana 2024
Cantine Ravazzi
Vermentino Toscana IGT, Toskania, Włochy
importer: LeBarbatelle
cena: 74 zł
Nos w stylu sauvignon blanc – agrest, zielona trawa, do tego odrobina wiejskiego kurzu, dojrzałe jabłko, brzoskwinie, grejpfrutowe albedo. Niezły balans, całość nie za lekka i nie za obfita. Usta podążają za nosem, nic się nie odkleja, nic nie jest przesadzone – choć kwasowości, dobrze zrównoważonej z owocem, mogłoby być nieco więcej. Soczyste, fajne wino, które pije się z przyjemnością. Krewetki z odrobiną czosnku? (6,9)
Tenuta Montecchiesi Vermentino Chardonnay Toscana 2024
Dal Cero Fratelli Soc. Agr., Tenuta Montecchiesi
Toscana IGT, Toskania, Włochy
szczepy: vermentino, chardonnay
importer: wineRepublic
cena: 80 zł
Całość nieskomplikowana, ale dopracowana – zbudowana na solidnym, cytrynowo-winogronowym fundamencie. Po chwili odzywają się też nuty jabłkowo-mandarynkowe. Soczyste, z dobrą kwasowością, na swój sposób precyzyjne. Nic tu nie odstaje ani nie przeszkadza – winiarz zapanował również nad goryczką i alkoholem. Delikatna ziołowość i mineralność w średnio długim finiszu. Wino warte uwagi i pochwały. (6,9)
Vermentino 2024
Soc. Agricola Durin sas di Basso Antonio
Riviera Ligure di Ponente DOC, Liguria, Włochy
importer: LeBarbatelle
cena: 109 zł
W pierwszym nosie jabłko (swojska, dojrzała papierówka) dopełnione melonem i kwiatem z letniej łąki. Usta soczyste i sprężyste. Kwasowość nieco rozwibrowana, ale utrzymana w jako-takich ryzach i nieodklejająca się od nieźle zbudowanej całości. Brak nam tu trochę ciała, jednak całość, choć prosta, to dobrze zrobiona, pijalna i autentyczna. (6,7)
Sabbia 2024
Viticoltori della Romangia Soc. Cooperativa
Vermentino di Sardegna DOC, Sardynia, Włochy
szczep: vermentino
importer: NOMA
cena: 80 zł
Stylistyka niezbyt skomplikowana, całość oparta na świeżym, żółtym i białym owocu. Kwasowość, soczystość, cytrynowość (skórka i sok) – jednak z pewnym dodatkiem metaliczno-goryczkowego posmaku. Nos radosny, zachęcający, z kwiatem pomarańczy i dojrzałą brzoskwinią na pierwszym planie. Nieco głębiej dostrzegamy też akcenty solno-morskie. Całość spójna, dobrze zintegrowana, kwasowość przeplata się z kamienistą mineralnością. Taras i letnie popołudnie to wymarzona sceneria dla takiego wina. Grillowana dorada bez dodatku soli. (6,7)
Fattoria di Magliano Pagliatura 2023
Azienda Vitivinicola Pier
Maremma Toscana DOCG, Toskania, Włochy
szczep: vermentino
importer: Rafa Wino
cena: 73 zł
Winogronowo-mineralny nos – pełny, dojrzały i owocowy. Usta wybierają już trop bardziej mineralny (rozgrzany piasek), choć nie brak też dojrzałych melonów, mirabelek, jabłek, gruszek (pozbawionych jednak słodyczy) i miodu. Nieco zbyt wysoki i odstający alkohol, aspirynowa kwasowość i goryczka. Na szczęście pięknie tu współgrają zielone oliwki z cytrusowym nadzieniem. (6,7)
Tenuta Le Colonne Vermentino 2024
Tenuta Le Colonne
IGT Costa Toscana, Toskania, Włochy
importer: Dom Wina
cena: 86 zł
Alkohol nieco tu wystaje (również na krótkim finiszu), podkreślony przez wyraźną goryczkę. Natomiast lepsze wrażenie wywarł na nas nos – ciekawy, wręcz intrygujący, a to za sprawą nut ginowych, wzbogaconych eukaliptusem, aloesem, kredą i chininą, usadowionych na fundamencie z białej brzoskwini i żółtej śliwki. Wino młode, a już „napakowane”, choć jeszcze nie do końca ułożone. (6,4)
Meoru Vermentino di Gallura Superiore 2023
Cantina Tani
Vermentino di Gallura DOCG, Sardynia, Włochy
importer: Auchan Polska
|cena: 101 zł
Nos pod znakiem nieco „jajecznym”, spod którego wybijają się dojrzała, ale wątła brzoskwinia, trochę grejpfruta i świeże zioła. Wyczuwalna dominacja malolaktyki, z jogurtem brzoskwiniowym, ziołowością. Usta jednak bez werwy i kwasu, a mimo wyczuwalnego alkoholu mamy też trochę krótką końcówkę, z migdałową i jałowcową goryczką. (6,3)