
Zoom na beczkowane polskie okowity
Udostępnij artykuł
Przeważnie śnią mi się rzeczy, którymi na jawie dość mocno się przejmuję. Dziś śniło mi się, że otrzymałem od jakiegoś polskiego producenta kilka butelek do degustacji, a oprócz tego… słusznych rozmiarów drzewko w wielkiej donicy. Drzewko, jak to często w snach, prezentowało się mgliście, lecz zaraz po przebudzeniu pomyślałem, że to symbol moich rozmyślań o tym, czy polskie gorzelnictwo kraftowe zapała (już zapałało?) miłością do beczek, które – jak wiemy – robi się z drzew.
Gdy cały ten kraft się zaczął, przez długi czas robiono najróżniejsze rzeczy, w tym cokolwiek odjechane (by wspomnieć tylko okowitę z owoców morza autorstwa projektu Destyl) – i dobrze, młodość musi się wyszumieć. Brakowało jednak rzeczy – wydawałoby się najoczywistszych – destylatów owocowych i destylatów starzonych w beczkach, a już najbardziej kombinacji owoc + beczka. Dzisiaj ich szybko przybywa – to już nie pojedyncze próby, jak absolutnie pionierski Chopin Vintage Young Potato 2013 Polmosu Siedlce.
Obok prezentuję butelki od dwóch rzemieślniczych producentów – Dyssov i Podole Wielkie. Każdy z nich w działaniach z beczkami idzie własną drogą. Pierwsza z destylarni wybrała sznyt bardziej internacjonalny – używa francuskiego dębu i eksperymentuje z wciąż modnym (np. w świecie whisky) finiszowaniem. Przykładem – jabłkowica, która najpierw dojrzewała w beczce z francuskiego dębu po winie (niewypalanej), a następnie była finiszowana w dębowej wypalanej. Przypomnę, że pikantność i korzenność to właśnie m.in. zasługa wypalania, a z dębu francuskiego pochodzi klasyczny aromat czarnej czekolady. Wszystko to w tym destylacie jest, zatem użycie beczki było – jak piszą redakcyjni koledzy od wina – „w pełni świadome”.
Podole Wielkie ma – nomen omen – wielką ochotę na wskrzeszenie tradycji starki, czyli destylatu żytniego leżakowanego w dębowych beczkach, nierzadko po słodkim tokaju. Właśnie tokajskie beczki stosuje się tu do destylatów zbożowych (żyto, pszenica), choć dla ziemniaka wybrano tę po bourbonie – zapewne po to, aby dwa charakterne zestawy smaków i aromatów nie biły się ze sobą i aby jeden (czyli ten bourbonowy) od razu potulnie podporządkował się drugiemu. Dyssov o życie myśli podobnie – mamy tutaj finiszowanie w beczce po sherry PX, co też jest jak najbardziej słusznym tropem, bo szlachta polska pijała nie tylko tokaj, lecz również bardziej „południowe” słodziaki. Przypomnę tylko dla ostrzeżenia to, co pisał o „słodkich” beczkach Michał K. Pawlikowski w książce Dzieciństwo i młodość Tadeusza Irteńskiego: „Siwucha w beczce po winie szybko nabierała ciemnobrązowej barwy, Ale starzała się nie prędzej, a może nawet wolniej niż w świeżej beczce dębowej”. W czasach I i II Rzeczpospolitej niepolitycznie było podać starkę młodszą niż 20-letnią, a bywały i takie, które miały po 80 czy 100 lat. Dojrzewane destylaty z Dyssova i Podola, a także wielu innych gorzelni są zdecydowanie za młode, ale rozumiem, że od czegoś trzeba zacząć. Pocieszam się tym, że choć może nie ma w nich wielkiej złożoności, głębi czy niesamowitej finezji, to jest kawał dobrej roboty: świetne, regionalne surowce, czystość, dobrej jakości, mądrze i z pomysłem zastosowane beczki. Mam nadzieję, że gdzieś w zakamarkach piwnic leżakują partie z terminem wypuszczenia na rynek za 10, 15 czy 20 lat – zwłaszcza wersje „ex-tokaj”.
Nie miałbym nic przeciw temu, żeby mi się to przyśniło, ale i żebym doczekał czasów, kiedy się ziści.

Single Estate Potato
5 Years Aged Okowita 2019, but. 121/7
Podole Wielkie
cena: 239 zł (0,7 l)
Atak suszonych owoców, potem żółte i białe kwiaty (m.in. ziemniaczane), kłącza, syropowate owoce (dereń, daktyle), w tle ziemniaczana pikantność (wóz z ziemniakami, znów kwiaty i kłącza), potem mleczna Toblerone doładowana wanilią. Usta słodkie, gładkie, kwiatowo-ziemniaczane plus mleczna czekolada. Beczka już dobrze wtopiona; stare drewno, lekka dymność – taniczna skórka ziemniaka z ogniska. (alk. 50%) (7,6)

Single Estate Rye
5 Years Aged Okowita 2019, but. 598/992
Podole Wielkie
cena: 269 zł (0,7 l)
Słodki dzięki tokajowi, lecz jednocześnie konturowy dzięki żytu bukiet: zrazu nawała soczystych, ciemnoczerwonych owoców (co przypomina amarone), potem białe i żółte kwiaty oraz suszone dzikie pieczarki, suche łąkowe trawy. Gładkie, maślane usta z kontrapunktem w postaci (znowu) łąkowych traw oraz grzybów świeżych i suszonych, a także czarnej czekolady i orzechówki. W finiszu czysta zbożowość; rancio obecne, ale jest go dokładnie tyle, ile ma być. (alk. 48%) (7,6)

Okowita Jabłkowa Barrel Aged, seria OJ/1, but. 00101
Dyssov Mill Distillery
cena: 250 zł (0,7 l)
Głęboki nos: stary calvados, korzenne przyprawy, skórzana kanapa, łamane na ognisko suche gałązki jabłoni, moszcz jabłkowy, owocowe perfumy, połączenie elegancji i ciepła, Gładkie usta z pikantno-korzennym wykończeniem; w finiszu dość mocne rancio i równie mocno wytrawna czarna czekolada, pikantna nuta dębu. Skojarzenie ze spokojnym jesiennym wieczorem przy kominku w wiejskiej chacie – jest klimacik. (alk. 44%) (7,4)

Single Estate Wheat
4 Years Aged Okowita 2020, but. 233/365
Podole Wielkie
cena: 239 zł (0,7 l)
Bukiet zarazem słodki i ciepły, i elegancki: palinka z wytłoków aszú, świeżo upieczone ciastka fornetti z morelami, sucha trawa, rodzynki, miód, suszone morele, kandyzowane figi. Usta lekkie, przestrzenne, owocowe, jednak z lekką nadreprezentacją rancio i beczki – szkoda, że zatracają świeży owocowy charakter nosa. Kropla wody wygładza całość, dodaje też nutę czarnej czekolady i akcent zbutwiałego drewna odbierany nie jako wada, ale „klimacik” – deszcz, wieś, stara stodoła/chata. (alk. 46%) (7,4)

Okowita Żytnia Barrel Aged, seria OZ/2, but. 00117
Dyssov Mill Distillery
cena: 240 zł (0,7 l)
Stary sąsiek z żytem, również nuty wiejskiego obejścia, przy czym jest to obejście nowoczesne – industrialne akcenty spoconych maszyn rolniczych zakurzonych przy żytnich żniwach/młocce; w tle słodkie suszone owoce (morele, rodzynki). Usta gładkie, słodkie, owocowe, z przewagą świeżych i suszonych winogron, w finiszu taniczno-pikantna beczka – dobrej jakości, acz jeszcze nieperfekcyjnie zintegrowana. (alk. 46%) (7,2)

Okowita Miodowa Mocna Pszczoła Barrel Aged, seria OM/0, but. 00060
Dyssov Mill Distillery
cena: 185 zł (0,7 l)
Jak na miodówkę (i to z miodu gryczanego) zaskakująco owocowy atak: ciemne czereśnie i wiśnie udatnie wkomponowane w beczkowo-waniliową ramę – wszystko miłe, miękkie i łagodne. Potem bukiet krąży koło miodu jak pszczoła koło ula: mało tu oczywistości i bezpośredniości, to raczej propolis, wosk, pyłek kwiatowy, mleczko pszczele. Usta gładkie i już miodowe, rozgrzewające; sporo też świeżej, dobrej jakości beczki. (alk. 40%) (7,0)
