Udostępnij artykuł
Argentyńskie wino przez lata miało smak dojrzałego owocu, wysokiego alkoholu i nowej beczki. Świat pokochał malbeca z Mendozy za jego siłę i przewidywalność. Ale gdzieś daleko od pocztówkowego obrazu Argentyny – jeszcze dalej niż większość turystów i importerów ma ochotę jechać – dojrzewała inna historia.
Na południu kraju, w Patagonii, wino rozwijało się wolniej. W cieniu Andów, pośród pustynnych krajobrazów i nieustannego wiatru, powstawały czerwienie bardziej nerwowe, chłodniejsze i mniej oczywiste. Dziś region ten coraz wyraźniej pokazuje, że Argentyna nie musi smakować wyłącznie konfekcyjną dojrzałością.
Dalej niż Mendoza
Patagonia zaczyna się tam, gdzie kończą się klasyczne wyobrażenia o argentyńskim winie. To ogromna przestrzeń rozciągająca się przez południową część kontynentu – surowa, sucha i w dużej mierze pusta.
Winiarsko najważniejsze są dziś prowincje Río Negro i Neuquén. To właśnie tam, dzięki systemom irygacyjnym, udało się oswoić pustynię i posadzić winorośl w miejscach, które z pozoru wydają się kompletnie nieprzystosowane do rolnictwa.
Patagonia nie daje łatwości ani komfortu. Opadów jest niewiele, wiatr potrafi być brutalny, a amplitudy temperatur między dniem i nocą należą do największych w Argentynie. Ale właśnie te warunki budują charakter miejscowych win. Czerwone odmiany dojrzewają wolniej i zachowują więcej kwasowości. Alkohol rzadziej wymyka się spod kontroli, a owoc nie przykrywa wszystkiego swoją słodyczą. Białe wina zyskują napięcie i świeżość, której często brakuje tym z cieplejszych regionów kraju.
Chłodniejsza twarz Argentyny
Przez dekady Patagonia pozostawała na marginesie argentyńskiego sukcesu. Gdy świat zachwycał się mocnymi malbekami z Mendozy, południe kraju wydawało się zbyt odległe, zbyt trudne i zbyt mało efektowne. Dopiero wraz z modą na regiony chłodniejszego klimatu sytuacja zaczęła się zmieniać. Producenci coraz częściej zaczęli szukać miejsc, które pozwalają zachować świeżość i naturalną równowagę win.
Patagonia idealnie wpisała się w ten moment. Nie tylko klimatycznie, ale też stylistycznie. Tutejsze wina rzadziej próbują imponować mocą. Zamiast tego budują napięcie, strukturę i bardziej wytrawny charakter. To szczególnie dobrze widać w pinot noir. Jeszcze kilkanaście lat temu trudno było myśleć o Argentynie jako o kraju tej odmiany. Dziś patagońskie pinoty potrafią być jednymi z najciekawszych czerwonych win całego regionu. Nie mają bowiem ciężaru kalifornijskich interpretacji ani przesadnej słodyczy owocu. Częściej pojawiają się w nich wiśnie, żurawina, suszone zioła, czasem lekko ziemiste lub dymne nuty. Bardziej „Burgundia spotyka step” niż Nowy Świat w jego najbardziej oczywistej wersji.
Dobrym przykładem tej zmiany są wina producentów takich jak Bodega Chacra, założona przez Piera Incisę della Rocchettę – wnuka twórcy Sassicaii. Chacra od początku postawiła na biodynamiczną uprawę i pinoty budowane bardziej na strukturze oraz świeżości niż na ekstrakcie.
Podobny kierunek widać również w projektach z Neuquén, między innymi u producentów takich jak Familia Schroeder. Tamtejsze czerwienie pokazują współcześniejszą twarz Argentyny: mniej ciężką, bardziej gastronomiczną i wyraźnie opartą na stylistyce chłodniejszego klimatu.
W ten nurt wpisują się także wina z serii Expedición Sur winiarni Trapiche. To projekt dużego producenta, który pokazuje, że zainteresowanie Patagonią dawno wyszło poza niszowe, butikowe przedsięwzięcia. Wina z tej linii próbują uchwycić chłodniejszy, świeższy styl południowej Argentyny – oparty bardziej na napięciu i kwasowości niż na koncentracji owocu.
Neuquén i nowa geografia wina
Jednym z symboli zmian stała się prowincja Neuquén, a zwłaszcza okolice San Patricio del Chañar. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu dominowały tam hodowla zwierząt i pustynny krajobraz. Dziś region jest jednym z najważniejszych punktów na winiarskiej mapie południowej Argentyny.
To miejsce zbudowane na skrajnościach: dużo słońca, ekstremalnie mało deszczu i chłodne noce. Wiatr naturalnie chroni przed chorobami grzybowymi, dzięki czemu wielu producentów może znacząco ograniczać ingerencję w winnicach. Coraz częściej właśnie tutaj powstają wybitne wina pokazujące nowy kierunek argentyńskiego winiarstwa – zdecydowanie mniej beczki, mniej ekstraktu, więcej miejsca dla odzwierciedlenia charakteru siedliska.
Koniec świata czy początek nowego stylu?
Patagonia od dawna działa na wyobraźnię. „Wino z końca świata” brzmi doskonale marketingowo i branża chętnie z tego korzysta. Ale za tym – wydawałoby się – sloganem rzeczywiście stoi coś więcej niż tylko opowieść.
Południowa Argentyna ma warunki wyraźnie inne niż klasyczne regiony kraju. Chłód, wiatr i pustynny charakter realnie wpływają na styl miejscowych win. Patagonia nie jest już egzotycznym dodatkiem do Mendozy, ale coraz bardziej osobnym głosem.
Być może właśnie dlatego tak dobrze wpisuje się w obecny moment. Winiarze coraz częściej odchodzą od przesady: od nadmiaru alkoholu, beczki i koncentracji. Winomani szukają świeżości, lekkości i większej autentyczności.
Patagonia wydaje się odpowiadać na te potrzeby naturalnie – bez rewolucji i bez głośnych deklaracji. Po prostu robi wino, które uważnie słucha miejsca, w którym się rodzi.