Udostępnij artykuł
Nebbiolo zawdzięcza swoją nazwę mgłom, które w czasie zbiorów spowijają winnice Piemontu. To właśnie one nadają krajobrazowi tajemniczy, niemal eteryczny charakter i przypominają o cierpliwości, jakiej wymaga ten szczep. Od wieków związany z północą Włoch, stał się wręcz jej symbolem – jest wymagający, pełen charakteru i zdolny do tworzenia win, które potrafią przetrwać próbę czasu.
Skąd?
Nebbiolo wywodzi się z Piemontu, gdzie jest uprawiane
od setek lat. Pierwsze wzmianki o szczepie, z nazwą zapisaną jako nibiol, pochodzą już z 1266 roku. W średniowieczu ceniono go tak bardzo, że w niektórych miastach zakazano wycinania krzewów pod groźbą surowych kar. Z czasem nebbiolo stało się najważniejszą czerwoną odmianą regionu, nierozerwalnie związaną
z krajobrazem Langhe, Roero i Monferrato.
Gdzie i jak?
Nebbiolo najlepiej czuje się na stromych, dobrze nasłonecznionych zboczach z gliniasto-wapiennymi glebami. Cięższe podłoża bogate w glinę dają wina bardziej potężne, taniczne i długowieczne. Ich najlepszym przykładem są barolo i barbaresco, które potrafią rozwijać się przez dziesięciolecia. Lżejsze, piaszczyste gleby sprzyjają delikatniejszym interpretacjom, jak langhe nebbiolo czy roero, gdzie w aromatach dominują czerwone owoce i kwiaty.
Chłodny klimat północnych Włoch, z dużymi różnicami temperatur między dniem a nocą pozwala winogronom dojrzewać powoli, dzięki czemu zachowują wysoką kwasowość i wyraziste taniny. Poza Piemontem, we Włoszech odmianę tę uprawia się również w Lombardii, w górskiej Valtellinie, gdzie znana jest lokalnie jako chiavennasca. Znajdziemy tu wina subtelniejsze, z chłodniejszym, alpejskim profilem aromatycznym, nutami ziół i górskich kwiatów. Natomiast w Dolinie Aosty wysokogórski klimat dodaje szczepowi wyraźnej świeżości, wino potrafi być tutaj wręcz mineralne.
Winiarze z Nowego Świata także sięgają po ten niezwykły szczep, z nadzieją tworzenia wyjątkowych, bogatych czerwieni. W Australii, zwłaszcza w chłodniejszych regionach Wiktorii, powstają z niego wina o wyraźnie owocowym charakterze, z miękkimi taninami i krótszym potencjałem dojrzewania. W Kalifornii odmiana odnajduje się w zimniejszych dolinach nad Pacyfikiem, gdzie daje bogate, krągłe wina z aromatem dojrzałych owoców pestkowych. Ciekawym przykładem są także wina z Meksyku, a szczególnie z Doliny
Guadalupe w Baja California. Tamtejszy bardziej ciepły, suchy klimat nadaje nebbiolo intensywność, głęboką barwę i pełną strukturę, często z nutami dojrzałych śliwek, czekolady i przypraw.
Nebbiolo nigdy się nie śpieszy i dojrzewa we własnym tempie. W rękach cierpliwego winiarza, w odpowiednim miejscu, może przemieniać się w wina pełne napięcia i elegancji, które zdają się zatrzymywać czas.
Z czym to pić?
Wyraźne taniny win ze szczepu nebbiolo najlepiej współgrają z potrawami bogatymi w białko, ponieważ łącząc się z nim, stają się łagodniejsze w odbiorze. Wysoka kwasowość szczepu z kolei sprawia, że tłuste dania wydają się lżejsze. Klasyczne połączenia to intensywne w smaku mięsa, jak wołowina, jagnięcina czy dziczyzna, a także potrawy z dodatkiem trufli, które są kulinarnym symbolem Piemontu i wyjątkowo dobrze podkreślają ziemisty charakter szczepu. Nebbiolo w starszych rocznikach, gdy taniny stają się łagodniejsze, ciekawie łączy się z długo dojrzewającymi serami o intensywnym smaku, jak parmigiano reggiano, pecorino czy lokalny castelmagno. Ich słoność i głęboki smak umami wzmacniają wrażenie pełni i elegancji wina. Lżejsze style win z tej odmiany dobrze komponują się z makaronami w sosach pomidorowych, risotto z grzybami (znów umami), polentą czy dojrzewającymi wędlinami. Nebbiolo nie zawsze jednak potrzebuje towarzystwa. W dojrzałej odsłonie samo w sobie potrafi być niezwykłym doświadczeniem, pełnym niuansów i głębi, która odkrywa się powoli, jak długie, spokojne wieczory, do których tak dobrze pasuje. 