Udostępnij artykuł
Zrodzona z kamienia i słońca. Malvazija istarska to odmiana głęboko związana z regionem, ale nie zamknięta w jego granicach. Dobrze znana w Istrii, coraz lepiej rozumiana poza nią. Ma śródziemnomorską duszę – szczerą, wyrazistą, bliską ziemi. Duma chorwackiej Istrii, szczep, który nie narzuca się aromatem, ale przyciąga stylem: elegancki, zrównoważony, nigdy banalny. Elastyczny, ale z wyraźnym charakterem.
Skąd?
Malvasia istriana pochodzi z chorwackiego półwyspu Istria, gdzie uprawia się ją od stuleci i uznaje za najważniejszy biały szczep regionu. Choć jej nazwa sugeruje związki z szeroką rodziną szczepów malvazii, jest unikalna i genetycznie odrębna od innych odmian, których nazwy brzmią podobnie.
Gdzie i jak?
Nie będzie zaskoczeniem, że najlepsze i najbardziej charakterystyczne wina z tego szczepu pochodzą z chorwackiego półwyspu Istria. To właśnie wapienne i gliniaste gleby tej części Chorwacji, w połączeniu z korzystnym wpływem Adriatyku i dobrą cyrkulacją powietrza, tworzą warunki sprzyjające produkcji win wysokiej jakości.
Najczęściej spotyka się tu wersje wytrawne, lekkie i świeże, fermentowane w stali, w których liczą się czystość aromatu, kwasowość i subtelna struktura. Stylistycznie mogą przywodzić na myśl włoskie pinot grigio, choć zwykle mają więcej głębi i często charakterystyczny, lekko migdałowy finisz. Coraz częściej powstają również wina dojrzewane na osadzie (sur lie), pełniejsze, z kremową teksturą i większą złożonością. Osobną kategorię stanowią te macerowane na skórkach, czyli pomarańczowe – bardziej taniczne, ziołowe, o wyrazistej strukturze. To styl wybierany przez producentów naturalistycznych oraz tych, którzy chcą bardziej podkreślić surowy, rustykalny charakter odmiany. Beczka stosowana jest rzadziej, ale zdarza się w bardziej klasycznych, dojrzalszych interpretacjach – nadaje winu dodatkową strukturę, łagodniejszą kwasowość, a także nuty wanilii, orzechów czy lekką dymność. Malvasia istriana ma również całkiem dobry potencjał dojrzewania, w odpowiednich rękach potrafi rozwijać się przez kilka lat, zyskując głębię i mineralne nuty i to bez utraty świeżości.
W słoweńskiej Istrii, zwłaszcza w regionie Primorska, wokół miasta Koper i w podregionie Goriška Brda, szczep ten występuje pod nazwą malvazija. Powstające tam wina bywają nieco bardziej powściągliwe niż ich chorwackie odpowiedniki – charakteryzują się wyższą kwasowością, wyraźną mineralnością i nieco surowszym profilem. Część producentów eksperymentuje z maceracją na skórkach i naturalnymi metodami produkcji. We włoskiej Friuli-Wenecji Julijskiej malvasia istriana również ma swoje miejsce, choć pełni raczej rolę drugoplanową. Uprawiana jest tu zarówno do produkcji win jednoszczepowych, jak i jako składnik kupaży. Szczep ten spotykany jest także w Bośni i Hercegowinie, głównie w rejonach przyadriatyckich i wokół Mostaru, jednak robione tutaj wina trafiają w większości na rynek lokalny. Mimo zbliżonych warunków klimatycznych, potencjał tej odmiany nie jest tam jeszcze w pełni wykorzystywany.
Z czym to pić?
Malvazija d’istria całkiem dobrze odnajduje się przy stole – jej wytrawny styl, solidna struktura i świeża kwasowość sprawiają, że to wdzięczny partner jedzenia. Kluczowy jest oczywiście styl wina. Te lżejsze, rześkie i czyste świetnie pasują do owoców morza, grillowanych warzyw czy prostych dań kuchni śródziemnomorskiej. Wina sur lie dobrze łączą się z pieczonym drobiem, risotto z ziołami lub białymi rybami w sosie maślanym. Macerowane, bardziej taniczne wersje zagrają z dojrzewającymi serami, pieczonym bakłażanem czy daniami kuchni bałkańskiej – np. z jagnięciną i ziołami. Nie jest to szczep, który zdominuje potrawę, raczej taki, który ją dopełni. Malvasia istriana najlepiej smakuje w towarzystwie prostych składników i dobrze skomponowanych przypraw, bez nadmiaru sosów i technicznych fajerwerków. To wino, które nie potrzebuje wielkiej oprawy – wystarczy dobry stół, ciepły wieczór i ktoś, z kim warto podzielić się butelką.