Udostępnij artykuł
Sporo win dobrych i bardzo dobrych. Nie brakowało jednak też i takich, które niebezpiecznie ocierały się o przeciętność, zaprzeczając tym samym mitom o immanentnej wielkości furminta. Szczep wywodzi się z Węgier i z Węgrami jest najbardziej kojarzony. Tam zaś najbardziej znanymi jego siedliskami są regiony Tokaj i Somló. Ten drugi, dzięki swemu powulkanicznemu charakterowi (wielki, wygasły krater, na zboczach którego uprawiana jest winorośl) daje mu mineralną głębię i ekspresję nieznane w innych lokalizacjach. I właśnie świetny furmint z Somló, autorstwa jednego z najbardziej znanych tamtejszych winiarzy, Karoly’ego Kolonicsa, zajął w naszym panelu pierwsze miejsce (dodajmy, że degustowaliśmy wyłącznie wina wytrawne). Nieźle obroniły się też etykiety z Tokaju, choć pod względem indywidualności, złożoności i wszechstronności kulinarnej – nie ukrywamy – bardziej podobali nam się reprezentanci Somló, poza jednym wyjątkiem, w postaci wina z okolic Balatonu (wielka szkoda, że tylko jednego!). Był to więc pojedynek dwóch regionów, a jego wynik to „remis ze wskazaniem”.
Większość zdegustowanych furmintów wykazała się dobrym i zrównoważonym nasyceniem mineralnością, owocem i kwasem. Niejednokrotnie ta mineralność podążała w słonawą, wulkaniczną stronę (w końcu Tokaj czy Balaton to również rejony o podobnej do Somló przeszłości), co w połączeniu z nutami przetworzonego owocu mogło stwarzać wrażenie „rosołowości” i nadawać winu interesujący, nieoczywisty sznyt; no i fajnie, byleby tylko całość utrzymywała rozsądną równowagę – z wulkanami nie ma bowiem żartów!
Oczywiście nie zapominamy o winach z drugiego bieguna, opartych na owocu i rześkiej, sprężystej, mogącej kojarzyć się z rieslingiem, mineralnej kwasowości. Kilka z nich przypadło nam do gustu, choć – znów – nie w każdym przypadku winiarze zadbali o utrzymanie należytego balansu; a jeśli zadbali, to bywało, że w ostatecznym rozrachunku zabrakło „czynnika X” i wino okazywało się bezbarwne i mało przekonujące. A zatem nie wszystko złoto, co się świeci i tę maksymę potwierdzili – surprise, surprise! – producenci duzi i uznani. A przecież od Sauski, Disznókő czy Grófa Degenfelda należy wymagać więcej. A zatem po raz już któryś z rzędu wychodzi na to, że małe jest piękne. To jednak nie wszystko, co na temat furminta chcieliśmy wam przekazać. Przygotowujemy się bowiem na spotkanie z tym szczepem w jego słodkiej interpretacji. (ts)
W furmintowym panelu udział wzięli: Maciej Sokołowski, Mateusz Dobrzykowski, Anna Pietrzak, Wiesław Polakiewicz, Tomasz Szmajter, Maciej Katarzyński oraz zwyciężczyni aukcji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy 2026 – Karolina Rudaś-Kiwiorska.
Nagy – Somlói Furmint 2022
Kolonics
Somló, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 65 zł
Ładna, złotożółta barwa. Owoc morelowy, z wyraźnym akcentem kwiatu lipy i dobitnie naznaczony beczką, wszystkie te elementy ładnie skomponowane. Terroir, terroir i jeszcze raz terroir – jesteśmy prawie pewni, skąd pochodzi wino i z jakiej odmiany powstało. Wapienna wulkaniczność, albedowa kwasowość, echo świeżej i suszonej bazylii, brzoskwinia, świeża i pieczona, jest tu nawet dyskretny akcent retsinowy – a wszystko w świetnej równowadze. Producent bez wątpienia miał wizję tego wina – i dowiózł ją do szczęśliwego finału. (8,1)
Úrágya Tokaji Furmint 2019
Dobogó Pinceszet
Tokaj, Węgry
importer: Mielżyński
cena: 115 zł
Bukiet oparty na białych, w pełni rozwiniętych kwiatach (akacja), brzoskwini i miodzie. Usta podobnie – są poważne, soczyste i wsparte wyskalowaną w punkt kamienistą kwasowością. Po jakimś czasie daje się wyczuć ślad ewolucji, jest więcej miodu, pojawiają się pszczeli wosk, pieczone jabłko, drożdże… Struktura podparta beczką. Całość zaokrąglona i strzelista zarazem. Stylistycznie możemy znajdować się gdzieś pomiędzy Rodanem a Burgundią – z daleka spoglądając ku Tokajowi… (7,9)
Dobogó Tokaji Furmint 2021
Dobogó Pinceszet
Tokaj, Węgry
importer: Mielżyński
cena: 97 zł
Cytrynowozłota barwa. Nos w stylu burgundzkiego chardonnay, z elegancko zarysowaną, ale nieprzesadzoną beczką. Brzoskwinia (biała i żółta) i chrupiąca nektarynka, jaśmin, mineralność, kwasowość – a wszystko bardzo ładnie zestawione i zrównoważone. Wino w stylistyce wytrawnej, rozbudowane, o słonawo-drożdżowej, powściągliwej końcówce. Całość precyzyjna i przemyślana. (7,8)
Somlói Mogetiana Selection 2023
Kreinbacher
Somló, Węgry
szczep: furmint
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 120 zł
Wino zwarte, eleganckie i jednocześnie intensywne. pełne owocu i wulkaniczności, napięte, sprężyste, utleniające się z subtelnym wdziękiem – suma tego, co najlepsze w tym panelu. Rosół, oranżada, nafta, miodowość – wszystko pięknie zrównoważone. Kwasowość wydaje się dobrana wręcz idealnie. Była tu beczka, wdarła się malolaktyka, a surowa mineralność i wielowątkowa kwasowość zostały tu ładnie i z klasą zbalansowane. Złożone, atrakcyjne, jędrne wino, na dodatek w najlepszym momencie do picia. (7,8)
Kőfejtő Somló Furmint 2021
Tóth és Fiai Családi Pince
Somló, Węgry
importer: Rafa-Wino
cena: 70 zł
Bladożółta barwa o cytrynowym odcieniu. Wino, które warto otworzyć i odstawić na godzinę czy dwie. Świeżość i wibrująca kwasowość. Skórki jabłek – surowe i przypieczone. Nuta jabłek (złota reneta), biały pieprz, biała herbata, kamienie. Wino na wskroś mineralne, przenikliwe, wręcz świdrujące (dosłownie i w przenośni – mamy wrażenie maleńkich bąbelkowych igiełek atakujących język). Długie, świetnie zbalansowane, żywe i żywotne, o sporym – naszym zdaniem – potencjale dojrzewania. Może ewoluować w bardzo atrakcyjnych kierunkach, wyzwalając z czasem nuty bardziej przetworzonego owocu i wosku. (7,7)
Tokaji Furmint Kincsem Dűlő 2019
Pannon Tokaj/Dominium
Tokaj, Węgry
importer: M&P Pavlina
cena: 77 zł
Złotawa barwa, rumiankowo-ziołowy nos – początkowo może nieco schowany, ale po dłuższej chwili bogatszy o nutę marcepanową i grappową w lekko naturalistycznym ujęciu. Wyrazisty i przekonujący. Usta ładnie z nim rezonują, choć jest w nich więcej owocu, w typie dojrzałej mirabelki i żółtego jabłka. Smukłość i cielistość zarazem, beczki zapewne nie szczędzono. Długi, atrakcyjny, powoli wygasający w ustach finisz, dobrze ułożona kwasowość, choć można było ją jeszcze nieco podkręcić. (7,6)
Palandor Tokaj Furmint 2021
Karádi-Berger
Tokaj, Węgry
importer: Rafa-Wino
cena: 97 zł
Niezwykle ciekawy miks aromatów – opary gotującego się krupniku (zupy!), pietruszka, słodkie, dojrzałe jabłka i gruszki, goździki. Usta z kolei kamienne, słonawe, sprężyste, o wyczuwalnej nucie trawy cytrynowej, zielonego orzecha i zielonych winogron na progu osiągnięcia dojrzałości. Kompleksowość bezdyskusyjna, wibrująca przenikliwość wywołuje wręcz wrażenie musowania. Finisz uzupełniony nutą kredową, wzbogacającą strukturę i wydłużającą przyjemne doznania smakowe. (7,5)
Betsek Tokaji Furmint 2020
Dobogó Pinceszet
Tokaj, Węgry
importer: Mielżyński
cena: 124 zł
Żółto-złota barwa niemal automatycznie nasuwa skojarzenia z dobrym sherry i florem. Przy gęstym, esencjonalnym, szarlotkowym owocu wyczuwalne echo utlenienia. Usta również oparte na dojrzałym jabłku, cytrynie, marmoladzie pigwowej i ziołowości – z miodowo-mineralnym podbiciem i ożywczą kwasowością. Herbaciana goryczka, prawdopodobny dłuższy kontakt ze skórkami. Bogata, wielowymiarowa struktura. Pieprzno-imbirowy finisz. (7,4)
Apátsági Furmint Selection 2021
Tornai
Somló, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 90 zł
Kolejne wino o wyraźnej kompleksowości, dzieje się w nim dużo i jest utrzymane w typie dobrego, esencjonalnego spätlese. Galaretka brzoskwiniowa, pigwa, nuty grzybowe i migdałowe, słono-słodkie tło i ładnie wtopiona kwasowość – wino dobrze wchodziłoby w towarzystwie deski twardych, aromatycznych serów. Wulkaniczna ekspresja w szlachetnym i subtelnym stylu, z nutą siarkową obecną raczej jako wspomnienie, a nie uciążliwa dominanta. Długa końcówka. (7,3)
Liza Furmint 2022
Adam Hesz/Aszemuvegessrac
Somló, Węgry
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 95 zł
Ładny, jasnozłoty kolor. Wyrazisty, atrakcyjny, rieslingowo-mirabelkowo-mineralny (mokry kamień) nos. Usta zmierzają w podobnym kierunku, ale z dodatkiem miodu, ziół i świetnie zakomponowanej kwasowości. Mimo wyczuwalnej w głębi ust aspirynowo-papierówkowej cierpkości, wino intrygujące, złożone i napięte, o zdecydowanie terroirystycznym zacięciu. (7,3)
Nagy-Somlói Furmint 2020
Kancellár Birtok
Somló, Węgry
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 85 zł
Wino ciekawe i niejednoznaczne. W pierwszym nosie wyraźna nuta „ogryzkowo-papierówkowa”, później dochodzą jeszcze akcenty żółtej cytryny, ziemistości i… ożywczego powietrza po burzy. Nie brak tu też drożdżowości, jest zielona oliwka – a do tego wszystkiego lekka nuta naftowa. Usta z kolei są surowe, kamieniste, kwasowe, z dalekim, ale wyraźnym echem olejku kamforowego, który ujawnia się dopiero w finiszu. Wszystkie elementy wydają się autentyczne, naturalne i na swoim miejscu. Winu warto dać czas na złapanie dobrego kontaktu z powietrzem. (7,3)
Tokaji Furmint 2022
Füleky
Tokaj, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 75 zł
Wino mineralne, terroirystyczne, nieco słonawe, z fajną energią i cielistością w ustach. Możliwe, że przeszło przez beczkę, zapewne nie bez dojrzewania na osadzie. Owoc prosty, ale solidny, jabłka kwaśne i słodkie udanie tworzą napięcie i rześkość, przy solidnym wypełnieniu winną materią. Radość, młodzieńczość, chrupkość – jak również pewna złożoność. Długa, subtelna końcówka. (7,2)
Tokaj-Hétszőlő Dry Furmint 2022
Tokaj-Hétszőlő
Tokaj, Węgry
importer: Vininova
cena: 73 zł
Dojrzała cytryna, odrobina nafty i krzemienia, zioła, mokra trawa, melon. Drugi nos bardziej zaokrąglony, do głosu dochodzi domowy mus jabłkowy. W ustach niezłe wypełnienie – nie jest to może przysłowiowy syrop z puszki, ale ciało wyczuwalne i „docenialne”. Równolegle zauważamy dobrą, sprężystą kwasowość. Długi finisz, oparty najpewniej na dojrzewaniu sur lie – ale raczej nie w beczce, lecz w stalowej kadzi. (7,1)
Portius Furmitage Furmint Birtokbor 2018
Tokaj-Portius/Hörcsik Richárd
Tokaj, Węgry
importer: Magyar Borház ADMIT
cena: 46 zł
Nos otwiera się bardzo szybko i wita nas znajomą z dzieciństwa nutą waty cukrowej w nektarynkowej tonacji. W ustach solidna kwasowość i mandarynkowo-nektarynkowa struktura. Nieśmiało próbują przebijać przez nią akcenty imbiru, późnej gruszki, a nawet terpentyny. Całość intrygująca, trochę niepoukładana i niejednoznaczna, reprezentująca typ „pozytywnego chaosu”. Grejpfrutowa goryczka i odrobina akcentów warzywno-paprykowych w długim finiszu. (7,1)
Márga Furmint 2023
St. Donat
Csopak, Balatonfüred, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 58 zł
Na pewno jest to wino z regionów wulkanicznych. Dymność, przypalona cebula, na drugim planie przetworzona brzoskwinia. Kwasowość jest, ale niepłynąca wprost z owocu. Wino długie, wyraziste, bez wątpienia opowiada swoją historię i dosyć precyzyjnie wskazuje na to, skąd pochodzi. Nuta siarki nie bierze się w nim stąd, że gospodarz je zasiarkował, ale stąd, że zrodziło się ono w takich, a nie innych okolicznościach przyrody. Szparagi owinięte w carpaccio z mangalicy powinny dać mu radę. (6,8)
Furmint Prime 2023
Tornai
Somló, Węgry
importer: 2Bratanki/Węgierskie Wina
cena: 45 zł
Lipa w ustach, lipa w nosie – ale na szczęście nie mówimy tu o jakości wina, a o naszych wrażeniach organoleptycznych. Wino w tokajskiej, mocno kwiatowo-owocowej interpretacji, z dodatkiem drożdży i ciasteczek oraz wyraziście (może ciut nazbyt) podkreśloną kwasowością i wysuniętym na czoło, jednak wciąż utrzymującym się w granicach przyzwoitości, alkoholem. Do kwiatowej bazy dopisujemy jeszcze wyczuwalne w ustach echo mokrej wełny. Nos obiecywał sporo, usta jednak prostolinijne, bez większej kompleksowości i długości. (6,8)
Portius Tokaji Furmint Dry 2023
Tokaj-Portius/Hörcsik Richárd
Tokaj, Węgry
importer: Magyar Borház ADMIT
cena: 42 zł
Dosyć szybko wino zaczyna przemawiać do nas nutą owocowo-wulkaniczną (przy czym popiół ma już kilka milionów lat). Jabłka, winogrona, limonka, zielona herbata, nieco trawy i ziół. Jest tu też pewna ulotność, subtelność. Wino tarasowe? Tak, ale w tym sensie, żeby usiąść na tarasie i głębiej zastanowić się nad pewnymi sprawami… (6,8)
Portius Fekete-Hegy Furmint Dűlőválogatás 2021
Tokaj-Portius/Hörcsik Richárd
Tokaj, Węgry
importer: Magyar Borház ADMIT
cena: 52 zł
Rieslingowy rys w nosie, usta podążają bardziej w stronę dojrzałego owocu (jabłko, gruszka, dojrzały agrest) z miodową nutką w tle. Potencjału kontemplacyjnego tu nie znajdziemy, ale przyjemności picia nie sposób temu winu odmówić. W tym wypadku prostota jest cnotą, nawet przy średnio długiej końcówce. „House wine z dobrego domu”. (6,8)
Disznókő Inspiration Tokaji Dry 2023
Disznókő
Tokaj, Węgry
szczepy: furmint, hárslevelű
importer: Kondrat Wina Wybrane
cena: 115 zł
Niejednoznaczny, niedookreślony i jednocześnie interesujący nos, „trzepoczący się” pomiędzy cytryną a brzoskwinią. Wino bezpieczne, dobre, pijalne. W drugim nosie rozpoznajemy też nutę białej herbaty z subtelną domieszką imbiru. Usta jednak nie idą obiecującym tropem aromatu i okazują się prostsze. Całość przyjemna, dobrze wyważona, oparta na niewyszukanym i niezbyt ekspresyjnym owocu. Chciałoby się dłuższego finiszu. (6,7)
Hatalos Furmint 2024
Kvaszinger Borászat
Tokaj, Węgry
importer: Rafa-Wino
cena: 115 zł
Stylistyka off-dry zmierzająca ku półwytrawności – przy dojrzałym i ładnie ułożonym, i w ustach, i w nosie, owocu. Są tu białe kwiaty, żółte jabłka, landrynkowa gruszka, ale też jakiś mało swojski ślad stalowej kadzi. Mimo to wino proste, wesołe, końcówka całkiem długa o lekko migdałowym zabarwieniu – może się podobać i całkiem nieźle zagrać z kuchnią tajską. (6,6)