Udostępnij artykuł
Biała Grecja po raz drugi – jest poprawa, ale…
W tytule nawiązujemy do przeprowadzonego na łamach naszego magazynu, już prawie cztery lata temu (nr 2/2022), pierwszego przeglądu białych greckich win. Ponieważ pozostawiły w nas pewien niedosyt, postanowiliśmy przyjrzeć się tematowi raz jeszcze. Okazja nadarzyła się dosyć nieoczekiwanie: dzięki staraniom niestrudzonych popularyzatorów greckiego winiarstwa, Julii i Jakuba Małeckich (Drink Greek PL) trafiła do nas partia kilkudziesięciu win, białych i czerwonych, po części dystrybuowanych w Polsce poprzez firmę Eurofoods Gastro, a po części takich, których producenci dopiero szukają dystrybutorów na naszym rynku. Na warsztat wzięliśmy w pierwszej kolejności wina białe.
Czy coraz częściej pojawiające się doniesienia o odrodzeniu greckiego winiarstwa i próbach robienia win z wyższej półki się potwierdziły? Całościowo wina reprezentowały poziom podobny, jak te oceniane poprzednio. Nie było etykiet złych czy niedających przyjemności picia. Wszystkie na swój sposób były dobre czy choćby poprawne. Nie dało się jednak znaleźć okazów, które porwałyby nas swą indywidualnością, unikalnym charakterem, terroirystycznym zacięciem i tym wszystkim, co sprawia, że butelka pozostaje w pamięci na dłużej. Szkoda – tym bardziej, że w przytłaczającej większości do czynienia mieliśmy z odmianami lokalnymi – tym razem prym wiodły assyrtiko i malagouziá [wym. malaguz-JA], które przecież są w stanie dać wina ujmujące indywidualnością, niepowtarzalnością, a nade wszystko pełne „prawdy, dobra i piękna”. Pewnie i takie wina trafią do nas prędzej czy później – zwłaszcza że greckiemu winiarstwu przyglądamy się uważnie. Podkreślmy raz jeszcze: to był całkiem przyzwoity panel, ale od Grecji i jej sięgającej kilku tysięcy lat winiarskiej tradycji, będziemy zawsze oczekiwać czegoś więcej niż poprawności technicznej i pijalności. Nadal więc szukamy tej olimpijskiej ambrozji i jesteśmy przekonani, że ją odnajdziemy. Bo przecież, jak głoszą słowa otwierającej serial Zmiennicy piosenki, „coś być musi, do cholery, za zakrętem”.
W świat greckich bieli wybrali się: Maciej Sokołowski, Łukasz Głowacki, Jakub Małecki, Marcin Piwko, Marek Popkowski, Maciej Katarzyński, Wiesław Polakiewicz i Tomasz Szmajter.
Bostani 2024
Amoenos Vineyards
PGI Florina, Grecja
szczepy: assyrtiko (50%), sauvignon blanc (50%)
Producent poszukuje importera
cena: 10 €
Rieslingowy nos w owocowo-naftowym sznycie. W ustach dominacja owocu (jabłko ze skórką, pomelo). Całość soczysta, trwała i dobrze poukładana, z długim kredowo-słonawym finiszem. Prawdopodobnie wino poleżało dłuższą chwilę na osadzie. Całościowo może się podobać, ciekawa kompozycja z dodatkiem „słonawego cukru resztkowego”. Modelowy przykład „dobrze zrobionego białego wina” o nieco ascetycznej, surowej strukturze. (7,2)
Oenops RAWditis 2022
Oenops Wines
Amyndeon (Amýntaio)*, Macedonia, Grecja
szczep: roditis
importer: Eurofoods Gastro
cena: 109 zł
Złocista, nieco zmętniała barwa. Przetworzony owoc, lekka goryczka, subtelna taniczność – wyczuwalny dłuższy kontakt ze skórkami. Jabłkowo-morelowo-mandarynkowy owoc wysuwa się jednak na pierwszy plan, urozmaicony jest nutą marynowanego imbiru. Warte wzmianki są tu pełna, oleista struktura i dobra ekstraktywność. Wino z pomysłem – poukładane, przemyślane, interesujące, a nawet intrygujące. Dużo się w nim dzieje i z pewnością nie powiedziało jeszcze ostatniego słowa. Świetnie płynie z oliwką z cytrynowym nadzieniem. *Miejsce pozyskania winogron; nie mylić z apelacją PDO Amyndeon, w której jest dopuszczone tylko xinomavro [red.]. (7,1)
Viognier Cuvée Larsinos 2023
Skouras
PGI Peloponez, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 109 zł
Ładnie zarysowana, nienarzucająca się owocowa jogurtowość w pierwszym nosie. W ustach podobne wrażenie, struktura całości elegancko i umiejętnie zaokrąglona beczką. Brzoskwinia, cytryna, kwasowość, roztopione masło, nutka wanilii. Wszystko w dobrej równowadze, choć chcielibyśmy poczuć tu bardziej zdecydowaną kwasowość. Wino „w swoim momencie”, z charakterem i osobowością. Polecamy do niego krewetki z odrobiną czosnku i zielonej pietruszki. (7,1)
Alpha Estate Malagouziá „Latipes” 2024
Alpha Estate
PGI Florina, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 149 zł
Dobre, aromatyczne wino, przywodzące na myśl udane wakacje na greckiej ziemi. Owoc oparty na rześkich winogronach i białej brzoskwini, z odrobiną miodu i kwiatu akacji. W drugim nosie dopatrujemy się jeszcze przyjemnego akcentu sosnowego. Pozorna prostota tego wina kryje duży kunszt winiarza i świetną znajomość rzemiosła. Wybitnie pijalne – na lato zalecamy zaopatrzyć się w skrzynkę albo i dwie! (6,9)
Mega Spileo Assyrtiko 2024
Mega Spileo
PGI Achaia, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 68 zł (na zamówienie)
Pierwsze wrażenie – zaznaczony wyraźnie osad drożdżowy, intrygująca mineralność z podmuchem sosnowego lasu w letni wieczór. Całość zbudowana na solidnej, owocowej bazie żółtych jabłek i moreli. Długa końcówka z dobrze poprowadzonym wątkiem mineralno-kwasowym. (6,8)
Oenops Apla White 2024
Oenops Wines
Macedonia, Tracja, Kreta* – Grecja
szczepy: malagouziá 50%, vidiano 30%, assyrtiko 20%
importer: Eurofoods Gastro
cena: 75 zł
Ładna, cytrynowo-złota barwa plus dyskretny, elegancki nos, oparty o ciche, ale zdecydowane nuty moreli i cytryny z ziołowym podkładem. Usta pełne, ciało wskazuje na użycie beczki, przyjemna kwasowość wzbogacona o akcent słonawo-kamienisty. Końcówka niezbyt długa, choć uzupełniona o powracającą nutę ziołową. *Miejsca pozyskania winogron [red.]. (6,8)
Nikolou Savatiano Yellow 2024
Nikolou Winery
PGI Attiki, Grecja
szczep: savatiano
Producent poszukuje importera
cena: 17 €
Atrakcyjny, gęsty, miejscami esencjonalny nos – nieco zwodniczy, bo obiecuje więcej niż wino jest w stanie dać. Po pierwszym ataku nut brzoskwiniowo-renklodowych (tudzież nektaru Bobo Frut), wino w ustach zaczyna przemawiać już w innej tonacji – z niezłą, choć nie za wysoką kwasowością i taniną na pierwszym planie, która nieco rekompensuje ten brak świeżości i sprężystości. Rzecz dobra, pijalna – wyrażamy nadzieję, że po roku-dwóch ułoży się i nabierze większej spójności na linii nos/usta. (6,8)
Biblia Chora Areti 2022
Ktima Biblia Chora
PGI Pangeon, Grecja
szczep: assyrtiko
Producent poszukuje importera
cena: 14 €
Dobrze zbudowany, elegancki nos, balansujący na pograniczu rieslinga i chardonnay. W ustach nieźle zarysowana, pikantna kwasowość (albedo i zest z cytryny), która jednak każe chwilę na siebie czekać. Długa końcówka z dobrze i rozsądnie zastosowaną beczką. Warto dać winu drugą szansę i pozostawić je na godzinę w otwartej butelce. (6,8)
Mega Spileo Assyrtiko Lagorthi Single Vineyard 2020
Mega Spileo
PGI Achaia, Grecja
szczepy: assyrtiko (75%), lagorthi (25%)
importer: Eurofoods Gastro
cena: 149 zł (na zamówienie)
Waniliowy, beczkowy, gęsty nos. Usta idą w podobnym kierunku, są cieliste, pełne, ale paradoksalnie również wysmukłe i sprężyste. Odnajdujemy tu przede wszystkim mocno przetworzony, żółty owoc i suszone zioła tudzież odrobinę anyżu. W przeciwwadze stoją cierpkość, a nawet skórkowa taniczność. Nie brak znamion kompleksowości, wino powoli ewoluuje w kieliszku; dobrze wchodzi z kozim serem. (6,8)
Charalaboglou Assyrtiko In Anthesis 2024
Charalaboglou Wines
PGI Serres, Grecja
Producent poszukuje importera
cena: 22 €
W pierwszym rzędzie uderzyła nas tu nieco wystająca, goździkowa goryczka, dopełniająca – całkiem udanie – szarlotkową bazę. Słodko-kwaśny balans i bogate usta z kredowym podkładem (wino mogło być przetrzymane nad osadem). Rzecz pozytywnie uniwersalna – przy swojej wytrawności może cieszyć zarówno wielbicieli kwasu czy mineralności, jak i amatorów bardziej skoncentrowanych elementów kwiatowo-owocowych. (6,7)
Mega Spileo Cuvée III 2024
Mega Spileo
PGI Achaia, Grecja
szczepy: malagouziá, assyrtiko, chardonnay
importer: Eurofoods Gastro
cena: 69 zł
Schowany, spokojny, stonowany nos, bardzo dyskretnie ujawniający mineralno-kwiatowo-pomarańczowe oblicze. Biała herbata, liczi, ziołowo-gewürztraminerowy kręgosłup. Dobry balans kwasowości z odrobiną cukru resztkowego. Całość absolutnie poprawna, nie dopatrzyliśmy się tu żadnych niepożądanych elementów. Idealne wino do składania ogrodowych mebelków z Ikei w słoneczne popołudnie. (6,7)
Ktima Gerovassiliou Viognier 2024
Ktima Gerovassiliou
PGI Epanomi, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 129 zł
Wino, przy raczej skromnej budowie i prostym charakterze, jest uczciwe, dobrze zrobione i daje wyraźną przyjemność picia. Oparte na zielonych jabłkach i średnim ekstrakcie. Po chwili krajobraz wzbogacają nienachalne nuty pomarańczy i oranżady w proszku. Po następnych kilkunastu sekundach zaczynamy dostrzegać pewne napięcie i smukłość, połączone z niezłym wypełnieniem i odrobiną ziołowej materii. Dobrze pomyślane wino, któremu nazajutrz warto dać drugą szansę (jeśli coś jeszcze pozostanie w butelce, bo czynnik pijalności jest tu bardzo wysoki). (6,7)
Skouras Assyrtiko Wild Ferment 2025
Skouras
PGI Peloponez, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 69 zł
Stylistyka muscarisowa, z aromatycznym, ale prostym owocem bazującym na landrynkowym jabłku, winogronach z ledwo wyczuwalnym bazyliowym echem. W ustach już więcej miodowo-słonawej esencji, przy niezłej kwasowości (grejpfrut, biała brzoskwinia, wosk pszczeli). Całość poprowadzona na wytrawnie, nic tu nie przeszkadza – uznaliśmy, że wino stanowi coś w rodzaju stylistycznej wypadkowej dzisiejszego panelu… (6,6)
Malagouziá Single Vineyard Turtles 2024
Alpha Estate
PGI Florina, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 69 zł
Brzoskwinia, grejpfrut, mięta i odrobina suszonych ziół (tymianek?). Kwasowość obecna, choć jest jej chyba za mało, by utrzymać wino w należytym pionie (więcej tu ziołowości). Średnia kompleksowość, dobra soczystość, niezła końcówka, ale przeciętność i brak wyraźnego „haczyka” odbiera temu winu nieco uroku. (6,6)
Ktima Gerovassiliou Malagousia Single Vineyard 2024
Ktima Gerovassiliou
PGI Epanomi, Grecja
szczep: malagouziá
importer: Eurofoods Gastro
cena: 119 zł
Bardzo poprawne wino, o rześkiej i konkretnej strukturze, z dobrym wypełnieniem, przyjemnie oblewające język i zakamarki jamy ustnej. Kwasowy, jabłkowo-limonkowy owoc przełamany wyraźnym akcentem waniliowo-maślanym. Dobra równowaga i spora przyjemność picia – która byłaby jeszcze większa, gdyby nie trochę za bardzo rozpychający się w końcówce alkohol. (6,6)
Kounaki Wavecrasher 2022
Kounaki Wines
PGI Dodekanez, Rodos, Grecja
szczepy: malagouziá (60%), assyrtiko (40%)
Producent poszukuje importera
cena: 12 €
Wyczuwalna odrobina brettu – na szczęście owoc dzielnie się broni: żółty grejpfrut plus odrobina nie do końca dojrzałego banana. Usta z dobrą kwasowością, prawidłowy balans między rześkością i dzikością, choć trwa tu walka rustykalnej niskointerwencyjności z próbą zachowania świeżości i smukłości. Długi finisz, w ujęciu nieco apteczno-limonkowym. „Pijalny dzikus”. (6,4)
Alpha Estate Assyrtiko „Aghia Kyriaki” 2021
Alpha Estate
PGI Florina, Grecja
importer: Eurofoods Gastro
cena: 149 zł (na zamówienie)
Wino z pogranicza stylu rieslinga i chardonnay, z beczką „użytą tak, żeby było ją słychać, widać i czuć”. Czuć też nieco akcenty brzoskwiniowej jogobelli. Wino o pewnym stopniu złożoności, nieprzechodzącej niestety w wyrafinowanie. Dzieje się tu sporo, ale domagamy się większej elegancji. W niezbyt długim finiszu metaliczne i alkoholowe taniny. (6,4)
Kounaki Armenistis Organic 2022
Kounaki Wines
PGI Dodekanez, Rodos, Grecja
szczepy: moscato (60%), chardonnay (20%), malagouziá, sauvignon blanc (po 10%)
Producent poszukuje importera
cena: 14 €
Złożona, choć niepoukładana kompozycja aromatyczna – z lekka utleniony owoc pod postacią żółtych, poobijanych jabłek, są też nuty ziołowe, mineralno-kamieniste, likierowe. W ustach dochodzą akcenty anyżowe i albedowe, natomiast mineralność uwidacznia się śladem kredy. Całość mogłaby wydawać się bogata i wielowymiarowa, gdyby nie to, że każda z tych nut podąża własnym tropem. Wiele nitek, ale którą uchwycić jako najważniejszą? (6,4)
Charalaboglou Assyrtiko In Anthesis 2025
Charalaboglou Wines
PGI Serres, Grecja
Producent poszukuje importera
cena: 15 €
Melonowo-morelowo-winogronowy nos – stosunkowo intensywny. Usta podobnie, wzbogacone o elementy pikantne i mineralne. Daje się zauważyć trochę nieskoordynowane z resztą echo papryki i zielonych liści. Wyczuwalny lekki perlage, wino wydaje się jeszcze młode. W finiszu goryczkowo-alkoholowy posmak. Butelka raczej na upalne lato niż na świeżą wiosnę – przyjemna, choć bez uniesień. (6,3)
Filioma White n/v
Malamatina Winery
PGI Sterea Ellada, Grecja
szczepy: savatiano, roditis
importer: Eurofoods Gastro
cena: 22 zł
Wyraźna rieslingowa nuta w pierwszym nosie. Usta świeże i owocowe, melonowo-jabłkowo-ziołowe, nieskomplikowane i przyjemne. Dobra definicja neutralności, wino uniwersalne, w dobrym tego słowa znaczeniu tarasowe. Drugie usta wykazują nieco więcej głębi, struktury i mineralności. Dosyć długi, soczysty finisz. (6,3)
Oenops Apla 2025
Oenops Wines
Macedonia, Tracja, Kreta*; Grecja
szczepy: malagouziá 50%, vidiano 30%, assyrtiko 20%
importer: Eurofoods Gastro
cena: 75 zł
Wino z gatunku podstawowych, dobrze zbudowane, bazujące na przejrzałych jabłkach, uzupełnionych akcentem pszczelego wosku i grejpfruta, dodającego mu nieco sprężystości. Nie brak tu na szczęście ciała, ale finezji trochę za mało. Niuans żywiczny kieruje nasze myśli w stronę Grecji, drugi nos odzywa się jaśminowym echem. Przyjemna i całkiem długa końcówka. *Miejsca pozyskania winogron [red.]. (6,2)
Charalaboglou Viditis In Anthesis 2024
Charalaboglou Wines
Krinida, Serres, Grecja
szczepy: vidiano (98%), roditis (2%)
Producent poszukuje importera
cena: 15 €
Raczej skryty i niezbyt ekspresyjny nos, w którym odnajdujemy żółte, przejrzałe jabłka „w tonacji szparagowej”. Usta już pewnym krokiem zmierzają w stronę szarlotkową – wino jednak wydaje się jakby niedokończone. Powiedziało „A”, ale poza goryczkowym finiszem nie jest w stanie wydobyć z siebie kolejnych literek. Całość niezbyt długa, lekko wodnista. (6,1)