Udostępnij artykuł
Wino jest integralną częścią złożonego życia tego dżentelmena – ojca, restauratora, pisarza, gwiazdy telewizyjnej, muzyka i maratończyka. Od wielu lat współprowadzi on wraz z Gordonem Ramsayem i Aaronem Sanchezem amerykańską edycję programu „MasterChef” i jest w tym świetny – program uwielbiają miłośnicy kuchni na całym świecie. Winomani z kolei uwielbiają jego wina – też nie bez powodu.
Mówiąc o Joem, nie sposób nie wspomnieć o jego matce – Lidii Matticchio Bastianich – Włoszce, która wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Swoją pierwszą włoską restaurację otworzyła w 1971, w Nowym Jorku. Dziś jest znaną restauratorką, autorką i współautorką niemal dwudziestu książek kucharskich, pięciu serii programów kulinarnych w publicznej telewizji (PBS) oraz ambasadorką włoskiej kuchni i włoskiego wina w USA.
Jak widać, Joe miał solidne fundamenty w dziedzinach, które nas interesują. Jego winiarska droga zaczęła się, gdy trzy dekady temu dostrzegł duży potencjał w falistych wzgórzach Friuli-Wenecji Julijskiej: był przekonany, że białe wina z tego regionu mogą konkurować z najlepszymi na świecie. Wzgórza zapewniają tu ochronę przed zimnymi wiatrami z północy, a jednocześnie oferują dobrą ekspozycję na słońce, co sprzyja optymalnemu dojrzewaniu winogron. Gleba winnic położonych na zboczach, będąca mieszanką gliny i kamieni, jest jednym z najlepszych na świecie terroir dla białego wina. Ale również czerwone winogrona dobrze rosną na tych bogatych w wapń tarasach, które słyną z tego, że nadają winom charakterystyczną mineralność i słoność, a także wspaniałą pełnię i strukturę zapewniającą długowieczność. Taka gleba to idealne połączenie składników: kamyki sprzyjają drenażowi podczas deszczowej pogody, a glina zatrzymuje wilgoć w okresach suszy.
W 1997 roku Joe znalazł spełniające jego oczekiwania parcele w przepięknym i słynącym ze znakomitej jakości Colli Orientali del Friuli i postanowił stworzyć na tym obiecującym terroir wina światowej klasy i sławy. U podstaw winnicy legły zrozumienie historii i kultury regionu, poszanowanie jego tradycji winiarskich oraz praca z lokalnymi odmianami winorośli.
Uprawy położone są w dwóch odrębnych obszarach Friuli Colli Orientali DOC. Pierwsza winnica znajduje się na wzgórzach Premariacco, w najgorętszym i najbardziej wysuniętym na południe obszarze DOC. Pod wpływem ciepła znad morza daje ona winogrona do produkcji pełniejszych i bardziej strukturalnych win z linii Cru, takich jak Vespa Bianco, Vespa Rosso, Plus i Calabrone.
W Cividale, 10 mil na północ, gdzie winorośle chłodzi górska bryza, winnice dają winogrona do produkcji świeżych, aromatycznych win z linii Vini Orsone. Różnorodne nasłonecznienie parcel i liczne mikroklimaty sprawiły, że wina te mają indywidualny charakter oddający różnorodność terroir.
Dziś winnice Bastianich to 27 hektarów uprawianych z wysiłkiem, oddaniem i szacunkiem dla rytmu natury, bazujące na rodzimych szczepach, takich jak friulano, ribolla gialla, refosco dal peduncolo rosso i schioppettino. Wszystkie zbierane są ręcznie. Te właśnie odmiany pięknie pokazuje linia Vini Orsone, skupiona na pojedynczych szczepach i będąca ich idealnym odzwierciedleniem. Dostępnych jest pięć win białych i jedno czerwone. Dziś przybliżę wam trzy najciekawsze.
Friulano Vini Orsone Bastianich. Friulano to najbardziej typowy, autochtoniczny szczep regionu Friuli. Uprawiany i ukochany tam od setek lat, stanowi integralną część rodzimej kultury i kuchni. Bastianich Vini Orsone to 100% tej znakomitej odmiany, winifikowane i dojrzewane przez pięć miesięcy na osadzie w tankach ze stali nierdzewnej. Wino o intensywnych aromatach dojrzałej, soczystej gruszki i brzoskwiń, lekkiej mineralności i soczystej kwasowości. W ustach subtelny posmak migdałów i czysty, długi finisz.
Ribolla Gialla Vini Orsone Bastianich to kolejne bardzo ciekawe wino – tym razem z lokalnej i rzadko dziś spotykanej odmiany ribolla gialla. Dojrzewało na osadzie przez pięć miesięcy. Barwa jasna, słomkowa, a aromat świeży i intensywny. W ustach dużo owocowości, ze zdecydowanie zarysowaną strukturą. Dość długi i trwały finisz. Znakomite do owoców morza, grillowanych i duszonych warzyw, miękkich serów, a także do dań kuchni orientalnej.
Czerwona odsłona w linii Vini Orsone to Schioppettino Vini Orsone Bastianich, stworzone w 100% z ręcznie zbieranych gron tej ciekawej lokalnej odmiany. Fermentacja alkoholowa i konwersja malolaktyczna miały miejsce w kadziach ze stali nierdzewnej, następnie wino dojrzewało przez siedem miesięcy w stalowych kadziach. Barwa rubinowa z fioletowymi refleksami. Aromat delikatnych, czerwonych owoców, mocno podbity pikanterią – z wyczuwalnymi nutami pieprzu. W smaku gładkie, eleganckie, z ładnie zaznaczoną taniną i dobrym poziomem kwasowości. To lekkie w strukturze wino jest świetne do przystawek, delikatnych mięs, dzikiego ptactwa i dojrzałych serów.
Trzy opisane wina to czysta przyjemność, delikatne, owocowe, bardzo przyjazne i uniwersalne w połączeniach kulinarnych. Teraz pora przedstawić te, które są esencją i okrętami flagowymi rodziny Bastianichów.
Najpierw moje ulubione z całej oferty tego producenta – jest też na mojej prywatnej liście „Top 10 białych win pod względem relacji jakość/cena”: Vespa Bianco Bastianich.
To sztandarowe wino winnicy zostało stworzone, aby pokazać moc i potencjał białych win z regionu Friuli. Jest kompozycją odmian chardonnay i sauvignon blanc. 50% sauvignon i 50% chardonnay jest winifikowane osobno w dużych dębowych zbiornikach. Pozostałe 50% obydwu odmian fermentuje w stalowych tankach. Następnie wino dojrzewa przez prawie rok na osadach. Potem jest kupażowane i leżakowane w butelkach przez kolejny rok. W efekcie powstaje świetnie zbalansowane wino, o aromatach mineralnych i cytrusowych, polnych kwiatów, koniczyny, miodu i dojrzałej gruszki. Niesamowita jest jego mineralność, która nadaje mu niezwykłą świeżość. W ustach złożone i jedwabiste. Dobra struktura i mocny kwasowy kręgosłup sprawiają, że Vespa ma duży potencjał dojrzewania – w zależności od rocznika to 8–11 lat.
Drugim białym przedstawicielem linii Cru jest Plus Bastianich. To wyjątkowe wino typu single vineyard stworzone w 100% z gron friulano zbieranych z 60-letnich krzewów. To kompozycja win powstałych na dwa sposoby: bardzo selektywny zbiór w optymalnej fazie dojrzałości oraz późny zbiór, kiedy minimum 50% owoców jest zbotrytyzowanych. Oba dojrzewają najpierw oddzielnie przez ponad 12 miesięcy w kadziach ze stali nierdzewnej i dużych beczkach tonneaux, a następnie – po połączeniu – kolejny rok w butelce.
Aromat cytrusowy, z wyraźnym akcentem mandarynek, uzupełniony nutami melona i gruszki. W ustach pełne, złożone i niezwykle bogate. Idealne do smażonych i surowych ryb, pikantnych dań kuchni hinduskiej i tajskiej, ale także do miękkich serów. To naprawdę wybitna odsłona friulano.
Pora na czerwień – tu mamy dwa wina. Pierwsze, Vespa Rosso łączy w sobie moc i finezję oraz autochtoniczne i międzynarodowe szczepy. Jest kompozycją odmian merlot i refosco (30%) i dojrzewa przez 18 miesięcy w beczkach z francuskiego dębu, a następnie minimum rok w butelce. Wino o nieprzeciętnie owocowym charakterze (biorąc pod uwagę dość chłodne warunki klimatyczne), z aromatami przypraw i ziemistymi nutami charakterystycznymi dla czerwonych win z Friuli.
I na koniec ulubieniec naszych klientów: Calabrone Bastianich. Wino klasy reserva, produkowane tylko w wybitnych rocznikach – kiedy wrzesień i październik są wyjątkowo suche i łagodne. Część zbiorów zostaje poddana procesowi appassimento, co podkreśla niewiarygodną miękkość, smak i taniny winogron. Calabrone Bastianich jest kompozycją refosco i merlota. Refosco jest podsuszane, następnie odszypułkowywane i bardzo delikatnie wyciskane. Dojrzewanie – dwa lata w nowych beczkach z dębu francuskiego. Gotowe wino leżakuje jeszcze 24 miesiące w butelkach. Bukiet pełen aromatów czekolady, kawy, przypraw i przejrzałych, czerwonych owoców; elegancki i pełny smak, długi finisz i spory potencjał dojrzewania.
Wina Bastianich idealnie wpisują się w obecne upodobania polskiego konsumenta. Mamy tu dużo bieli, która jest pełna klasy, świeżości i mineralności, czerwień w prostszych odsłonach jest owocowa i soczysta, a w wersji Calabrone – tej najbardziej ukochanej – ma bogatą strukturę, jest złożona, z krągłą i gładką taniną. Nazwisko Bastianich zawsze przyciąga, często właśnie z jego powodu ludzie próbują tych win po raz pierwszy, ale potem ich jakość i klasa już mówią same za siebie.