Udostępnij artykuł
Panel degustacyjny: niemieckie spätburgundery
Po stronie „plusów dodatnich” odnotowujemy fakt, że na nasz panel trafiły wina z praktycznie każdego liczącego się winiarskiego regionu Niemiec. Po stronie „plusów ujemnych” – że per saldo nie było tych win zbyt wiele. Jeśli jednak zapytamy o poziom, to okaże się, że całość wypadła nie najgorzej i możemy potwierdzić, że niemiecki pinot noir ma w naszym kraju przyzwoitą reprezentację. Choć przyznać trzeba, zwłaszcza po niedawnej imprezie Riesling, Pinot & co., że brakuje w Polsce kilku naprawdę dobrych producentów i czas wielki jest, by zawitali w końcu nad Wisłę. To poczucie niedoreprezentacji bierze się m.in. ze świadomości, że Niemcy są obecnie trzecim producentem pinot noir na świecie i, co najistotniejsze, w tym przypadku ilość przechodzi w jakość!
Jeszcze à propos jakości: warto dodać, że winiarze zza naszej zachodniej granicy niezwykle umiejętnie i świadomie stosują starannie selekcjonowane klony, zarówno niemieckie, jak i francuskie, co ostatecznie ma znaczący wpływ na poziom tamtejszych win. Warto przytoczyć pochodzący z roku 2002, mało obiecujący komentarz Roberta Parkera, który opisując jeden z niemieckich pinotów stwierdził: A grotesque and ghastly wine that tastes akin to a defective, sweet, faded, diluted red Burgundy from an incompetent producer. Need I say more? (Groteskowe i upiorne wino, które smakiem przypomina wadliwego, słodkiego, bladego i rozcieńczonego czerwonego burgunda, pochodzącego od niekompetentnego producenta. Czy muszę jeszcze coś dodawać?). Od tego czasu minęły dwie dekady – konia z rzędem temu, kto podobną opinię pod adresem spätburgunderów wygłosi dziś.
Wracając do panelu: po stronie „plusów dodatnich” moglibyśmy dopisać też całkiem sporą różnorodność stylistyczną niemieckiech pinotów. Były wina zwiewne, lekkie, z francuskim sznytem, pojawiły się też ekstraktywne, oparte na mocnej, owocowo–beczkowej podstawie – jak choćby to od JS Stoddena, które zyskało nasze uznanie, bo choć ocierało się o stylistykę toskańsko-piemoncką, było po prostu bardzo dobre i tak też je oceniliśmy. Ogólnie jednak niemiecka filozofia pinot noir wydaje się opierać na tworzeniu win o mocniejszej, bardziej wyrazistej strukturze, nierzadko z wydatną pomocą beczki. Na pierwszym planie na ogół mamy owoc, jednak częściej w postaci przetworzonej niż świeżej i rześkiej. Wiele wskazuje na to, że jest to pochodna zmian klimatycznych, zachodzących również w Niemczech.
Spätburgunder jest w Niemczech dominującą odmianą czerwoną (11,3% areału winnic), na drugim miejscu dornfelder (7,1%), na trzecim portugieser (2,5%). Wzrost powierzchni nasadzeń tego pierwszego w latach 1995–2023 wyniósł 60%. Dużo? Dużo, ale co powiedzieć o 890-procentowym (co prawda praktycznie od zera, ale jednak) wzroście st. laurenta, popularnego do tej pory przede wszystkim w Austrii i Czechach? Coraz lepiej radzą też sobie bordoskie klasyki – cabernet sauvignon i merlot, można spotkać syrah. Tych tendencji na pewno nie sposób jeszcze określić zmianą warty, ale dążeniem do różnorodności i skłonnością do eksperymentów można je nazwać na pewno. Mimo to spätburgunder trzyma się w Niemczech mocno i nic nie wskazuje na to, aby jakikolwiek inny szczep miał go zdetronizować.
Niemieckie pinoty na tapet wzięli: Maciej Sokołowski, Łukasz Głowacki, Jakub Małecki, Marek Popkowski i Tomasz Szmajter.
Spätburgunder Bockenheim 2020
Weingut Neiss
Palatynat, Niemcy
importer: Wineonline
cena: 99 zł
Jasnoczerwona, ciepła barwa. Na początku nos nieco schowany, usta bardzo pinotowe, stojące zdecydowanie pod znakiem czereśni i truskawki, uzupełnionych pieprzową pikantnością. Ewolucja już doszła tu do głosu i obok nut suszonej żurawiny wyczuwamy też mięso, wyprawioną skórę i lubczyk. Usta jednak wciąż soczyste i lekkie. Ziołowy finisz, niewielki cukier resztkowy, całość ładnie wykończona, nie bez finezji i fantazji. Wino w swoim najlepszym momencie – pić tu i teraz!
Jean Stodden Spätburgunder JS 2022
Weingut Jean Stodden
Ahr, Niemcy
importer: Poniente
cena: 220 zł
Krwisty spätburgunder o stylistyce chianti. Owoc i tanina, naprężona, rześka i wręcz chwytająca za gardło struktura. Usta pełne, przenikające do nozdrzy, również za sprawą świetnie zaakcentowanej kwasowości. Wciąż duży potencjał, z wiśnią i czarną porzeczką na pierwszym planie. Wyczuwalne cechy trzeciorzędowe – nuty tytoniowe, skórzane, ziołowe. Po stronie plusów praktycznie wszystko, bo wino po prostu znakomite – najbardziej strukturalny gracz w całej stawce, być może jeszcze nie gotowy w pełni i nie do końca zbalansowany, ale też z największym potencjałem leżakowania. „Potężnie zrobiona butla”.
Meßmer Spätburgunder Trocken 2020
Weingut Herbert Meßmer
Palatynat, Niemcy
importer: Poniente
cena: 89 zł
Bardzo dobry pinot noir we wzorcowym ujęciu – niepozbawiony i „zawijasa”, i pewnej elegancji. Chcesz zacząć przygodę z dobrym pinotem – zacznij od niego. W ustach mocno zbudowany; truskawkowo-żurawinowy owoc z dodatkiem przetworzonej śliwki i lekkiej, nienachalnej dymności. Usta soczyste i trwałe, rasowa tanina, długa końcówka z akcentem słonej ziemistości.
Marbleous Winninger Spätburgunder 2019
Tobias Feiden / Materne & Schmitt
Mozela, Niemcy
importer: DCW Wina
cena: 199 zł
W tym winie wyczuwamy „dzikość serca”. Tu nawet – obecna i wyczuwalna – lotna kwasowość jest przyjemna. Po chwili wychodzi na wierzch przejrzała, przeleżała (ale
nie zepsuta!) wiśnia, uzupełniona pikantnością. Dekantacja i chwila w karafce pomogłyby temu winu zdecydowanie – niemniej nawet „tu i teraz” podobało nam się bardzo. Gęsty, esencjonalny owoc świetnie wzbogaciła przenikliwa pikantność. Finisz łagodny, gładki – i super długi…. Wino z duszą i pomysłem.
Bockenauer Spätburgunder „R” 2019
Schäfer-Fröhlich
Nahe, Niemcy
importer: Vinoteka 13
cena: 345 zł
Piękny kolor, kojarzący się ze świeżą truskawką. Podobnie nos – truskawkowe pola i średnio wypalona beczka. Spätburgunder w nowoczesnym, intensywnym stylu. Wino soczyste, kwasowe, pięknie ułożone. Zaprojektowane do dłuższego starzenia – a choć swoje lata już ma, możemy mu bezpiecznie dać drugie tyle (w sprzyjających warunkach). Wyrazista kwasowość znakomicie równoważy nieco dżemową truskawkowość; wino konsekwentne, przemyślane i dopracowane.
Georg Breuer Rouge Spätburgunder Pinot Noir 2022
Georg Breuer
Rheingau, Niemcy
importer: Mielżyński
cena: 119 zł
Świeży, sprężysty, ale i złożony, pestkowo-wiśniowy nos, z kroplą atramentu i łyżeczką konfitury. Usta już pod znakiem większej dojrzałości, uzupełnione akcentem grafitowym i ziemistym. Całość pozostawia dobre wrażenie autentyczności i szczerości. Dopracowana, drobnoziarnista tanina i długa końcówka z ciągle żywym echem fermentacji. Wino z niewątpliwą osobowością, któremu za jakiś czas będzie można poprawić ocenę – na razie jednak dajemy mu „tylko” 7,1.
Marbleous Spätburgunder 2019
Tobias Feiden / Materne & Schmitt
Mozela, Niemcy
importer: DCW Wina
cena: 129 zł
Barwa bardzo bladej czerwieni, na granicy ciemnego różu. Mocny akcent stajenny, znów przykład „chłopsko-węgierskiej” filozofii rodem z egerskich bezdroży. Wino typu „dzikus”, z cierpką maliną przeplataną nutą kiszonkową na pierwszym planie. Lekka struktura. Nos obiecuje więcej niż dają usta – bardziej dyskretne i niezdecydowane, wręcz nieco ascetyczne. W końcówce wino – ciekawe i niekonwencjonalne – trochę siada, ale osobowości tudzież kontemplacyjnego charakteru mu nie brakuje.
Sturm Pinot Noir Reserve [für. H] 2020
STURM am Rheinkilometer 614
Mittelrhein, Niemcy
importer: WineRepublic
cena: 293 zł
Nos pod znakiem owocu i kurzu z wiejskiej drogi; swojska i dobrze poukładana rustykalność. Wino „multiowocowe” – malina, żurawina, czerwona borówka. Jędrne, smakowite i dobrze zrobione. Owoc dopełniony szypułkowo-miętowym finiszem, z wyczuwalną, delikatną goryczką.
Momentum Gaudeo Rheingau Pinot Noir 2019
Weingut August Kesseler
Rheingau, Niemcy
importer: Kondrat Wina Wybrane
cena: 189 zł
Barwa ciemnopinotowa o ciepłej tonacji. W aromacie czereśnia, przejrzała wiśnia, podsuszana żurawina, korzenie i kakao. Usta z echem migdałowym, z pewnością użyto tu beczki. Wyczuwalna, słodka tanina, nieco wystający alkohol. Przydałoby się więcej kwasowości, niemniej wino dosyć poważne i przysadziste – jeszcze nieco ściśnięte beczką, ale można mieć nadzieję na jego ostateczne ułożenie się i dalszy rozwój w ciągu następnych 2–3 lat. W końcówce wyczuwalna pestkowa goryczka.
Westhofener Spätburgunder Trocken 2021
Weingut Geil
Hesja Nadreńska, Niemcy
importer: Poniente
cena: 99 zł
Kolor klasycznego spätburgundera w odcieniu bladoczerwonym. Nos jest tu raczej powściągliwy, z wyczuwalnym czerwonym owocem, ale też przelotnym echem brettu. W ustach bardzo wyraźnie zaznaczona, elektryczna kwasowość, wybijająca się ponad strukturę owocu. Czerwona śliwka, malina, truskawka, likier wiśniowy – całość stoi na owocu, taniny tu bardzo niewiele. Z jednej strony prostolinijne, z drugiej rasowe i jednoznaczne – dobre wino środka o ewidentnie owocowej treści.
Marbleous Winninger Spätburgunder 2017
Tobias Feiden / Materne
& Schmitt
Mozela, Niemcy
importer: DCW Wina
cena: 199 zł
Ceglasta barwa, w nosie ciekawy melanż wiśni, jesiennych liści kasztanowca i anyżu. W ustach natomiast wciąż dominuje świeży, rześki owoc, podkreślony dobrą kwasowością. Długa końcówka, wyczuwalna obecność alkoholu. Niskointerwencyjny charakter (mętność) i nieco wysuszająca tanina. Wino z gatunku autorskich i nieoczywistych.
Sturm Pinot Noir 2021
STURM am Rheinkilometer 614
Mittelrhein, Niemcy
importer: WineRepublic
cena: 190 zł
Szlachetna, schludna, bladoczerwona barwa. Powściągliwy, elegancki nos spod znaku wiśni i żurawiny. Usta jeszcze nie osiągnęły swego maksimum – obok dobrego, z lekka cierpkiego owocu są tu elementy i „soczkowate”, i zielono-gałązkowe. Kwas jest, tanina jest – szukamy wypełnienia. Oby pojawiło się w najbliższej przyszłości, dodając winu mocy i charakteru. Przyjemność picia nie podlega dyskusji, wino wydaje się jednak jeszcze w jakiś sposób niepoukładane, wciąż czeka na swój moment.
Divino Franconia Spätburgunder Trocken 2019
Divino Nordheim Thüngersheim EG
Frankonia, Niemcy
importer: M&P Wina
cena: 79 zł
Wino w charakterystycznej dla Frankonii, okrągłej butelce bocksbeutel. W nosie eleganckie i ładnie łączące w sobie nuty kompotu z czerwonej porzeczki, truskawki oraz młodej maliny. Usta cierpkie, naprężone i nie do końca jeszcze otwarte. Drugi łyk odsłania akcent likierowy, zapewne nie obyło się tu bez wsparcia ze strony beczki. Stara niemiecka szkoła produkcji spätburgunderów – solidna, przewidywalna robota bez rozczarowań, ale i bez szczególnych uniesień.
Binz + Bratt Pinot Noir Cabernet Sauvignon 2021
Binz + Bratt
Palatynat, Niemcy
szczepy: spätburgunder, cabernet sauvignon
importer: Wineonline
cena: 75 zł
Z jednej strony odmianowa typowość – owoc, pikantność – z drugiej, lakier, koper włoski, intensywność ekstraktu. Zdecydowane, wyraziste taniny. Owoc, rześki i dobrze układający się na początku, w niezbyt długim finiszu idzie w stronę kompotową i przetworzoną, zachowując na szczęście pieprzową nutę. Styl akceptowalny, wino poprawne – ale jako niepoprawni marzyciele, zawsze chcemy czegoś więcej….
Boujong Brauenberger Pinot Noir Halbtrocken 2023
Boujong GbR
Mozela, Niemcy
importer: Rafa Wino
cena: 60 zł
Nos to wiśnia, atrament, odrobina brettu – ale w dopuszczalnej i akceptowalnej dawce. Wiśnia przetworzona, lecz ciągle dominująca. Do tego odrobina jagód, śliwek, irysów (kwiatów) i pelargonii. Usta już pod znakiem wiśni galaretkowej, cukierkowej i kisielowej. Wino z gatunku wręcz perwersyjnych i lubieżnych. Obfite i na swój sposób bezkompromisowe.
Burkheimer Schlossgarten Spätburgunder Spätlese 2022
Burkheimer Winzer am Kaiserstuhl eG
Badenia, Niemcy
importer: Wina Wulkaniczne
cena: 105 zł
Pinotowy nos w węgierskim stylu – przejrzała wiśnia z brettowym akcentem. Usta mocno potraktowane beczką i cukrem, a słodycz dodatkowo przełamana goryczką. Lukrecja, anyż i likier wiśniowy. Wino nosi znamiona nobliwości, jednak ledwo wyczuwalne spod warstwy słodyczy. Nietuzinkowe w gruzińskim stylu, przy którym być może dobrze odnalazłby się schab z wędzoną śliwką.
Hendriks Spätburgunder Nonnenhorner Seehalde 2022
Hendriks & Fürst Weine
Wirtembergia, Niemcy
importer: fws concept
cena: 119 zł
Farba, brykiet, żywica plus hybrydowe skojarzenia à la cabernet cortis. Gęsty, przytłaczający nos o charakterystyce mocno przetworzonego owocu podlanego swojskim barszczem. Usta również w „polskim stylu” – aronia, morwa, atrament, sok z wiśni i vibovit. Wyczuwalne taniny – niezbyt intensywne, acz wyraźne. Całość soczysta i na swój sposób charakterna, choć otoczona nietypowymi dla pinota elementami. W drugich ustach wino nabiera świeżości, być może warto dać mu chwilę (lub dwie) w karafce?
Von Winning Pinot Noir Rosé 2023
Von Winning
Palatynat, Niemcy
importer: Winoland Hubert Sochacki
cena: 56 zł
Barwa truskawkowo-pomarańczowa – dobrze zgrana z nosem. Wino zrobione w stylu półwytrawnym. Owoc dżemowy, malinowo-czereśniowo-śliwkowy, przełamany swojskim zapachem piaszczystego polnego traktu. Kwasowość wyczuwalna, choć nie ma jej tu za dużo. Usta generalnie delikatne, odrobinę oleiste, z nutą ziołową. Typowość odmianowa zachowana, średnio długa końcówka. Wino poprawne, niezbyt skomplikowane – w letni dzień, dobrze schłodzone, daje dużą przyjemność picia.